فرهنگ غدیر صفحه 330

130 شهید از قرن چهارم تا زمان مؤلف است،کسانی از قبیل:ناصر کبیر،ناشی صغیر،ابن زهره،شهید اول و ثانی،قاضی نور اللّه شوشتری،میرزا محمّد کشمیری و... (1)این شهدا از ناصر اطروش از نوادگان امام سجاد علیه السّلام شروع می شود و به شیخ عبد الکریم مجتهد تبریزی ختم می گردد.ترجمۀ فارسی آن به نام«شهیدان راه فضیلت»منتشر شده است. (2)

فرزند علامۀ امینی در تکمیل این اثر،«تتمّه شهداء الفضیله»را نگاشته است.

-علامۀ امینی،شهیدان راه ولایت.

شهر علم

ترجمۀ«مدینه العلم»است،یکی از اوصاف رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله در حدیثی که خود را شهر علم نامید و امیر المؤمنین را در ورودی آن شهر:«أنا مدینه العلم و علیّ بابها،فمن أراد المدینه و الحکمه فلیأتها من بابها» (3)من شهر علم هستم و علی علیه السّلام در آن است،پس هرکس خواستار این شهر و جویای حکمت است،از در آن وارد شود.فردوسی به همین حدیث و فضیلت اشاره کرده است:

چه گفت آن خداوند تنزیل و وحی خداوند امر و خداوند نهی

که من شهر علمم علیّم در است درست این سخن گفت پیغمبر است

و نیز فرموده است:«علیّ باب علمی...».رسیدن به سرچشمۀ علوم حضرت رسول،از طریق امام علی علیه السّلام است و واسطه بودن آن حضرت برای رسیدن به فیض ربوبی و علم الهی،فضیلت بزرگ اوست.باب بودن علی علیه السّلام برای شهر علم نبوی،اشاره به حافظ شرع و نگهبان بودن مواریث رسالت نیز دارد.

چون تو بابی آن مدینۀ علم را چون شعاعی آفتاب حلم را

باز باش ای باب بر جویای باب تا رسد از تو قشور اندر لباب (4)

1- 1) .دربارۀ کتاب و مؤلف آن از جمله:ر.ک:«جهشها»و«یادنامه علامه امینی»محمّد رضا حکیمی،«علامه امینی،مصلح نستوه»،سیّد کباری.
2- 2) .به قلم جلال الدین فارسی،انتشارات روزبه،1363 چاپ چهارم.
3- 3) .مفاتیح الجنان،دعای ندبه،حیاه امیر المؤمنین علی،(ناظم زاده)،ص 106.
4- 4) .مثنوی،دفتر یکم،ص 185 بیت 3764.