فرهنگ غدیر صفحه 339

برای آگاهی از تاریخ شیعه و وضعیت شیعیان در دورانهای گوناگون و بلاد مختلف،به منابع مفصّل تر مراجعه شود. (1)

شیعه شناسی

شناخت شیعه به عنوان«فرقۀ ناجیه»و تجسّم اسلام ناب،توجّه بسیاری را جلب کرده است.این شناخت شامل مقوله های اقتصادی،فرهنگی،آداب و سنن،فقه و حدیث،رجال و شخصیتها،کتب و آثار علمی،شهرها و کشورها،مراکز و مؤسّسات می شود.دربارۀ شناخت شیعه در زمینۀ بحثهای کلامی و اعتقادی،باید به کتابهای علمای شیعه یا کتبی که پیرامون مسائل اعتقادی تشیّع نوشته شده مراجعه کرد.در زمینۀ آثار علمی و تألیفات نیز به کتب خاصّ این موضوع.در دائره المعارفهای مختلف نیز در مدخلهای گوناگون به شیعه شناسی پرداخته شده است. (2)

در کتاب«یادنامۀ علامۀ امینی» (3)مقاله ای است با عنوان«400 کتاب در شناخت شیعه»به قلم استاد محمّد رضا حکیمی،که افزون بر آن چهارصد کتاب،کتابهای فراوان دیگری را که اهل سنّت دربارۀ اهل بیت و حضرت مهدی علیه السّلام،نیز برخی نویسندگان غیر مسلمان نوشته اند نام می برد.

1- 1) .از جمله ر.ک:«تاریخ الشیعه»محمّد حسین المظفّری،«اطلس فرهنگی اسلام»،«الشیعه و التشیّع»محمّد جواد مغنیه، «اعیان الشیعه»سیّد محسن امین،ج 1 ص 26،«شیعه در تاریخ»محمّد حسین زین عاملی،ترجمۀ عطایی،«الشیعه فی موکب التاریخ»جعفر سبحانی،«امامان شیعه و جنبشهای مکتبی»محمّد تقی مدرسی،ترجمه آژیر،«تاریخ تشیّع در ایران»رسول جعفریان،«الأنتفاضات الشیعیّه»هاشم معروف الحسنی،و ترجمه اش به نام«جنبشهای شیعی در تاریخ اسلام»،محمّد صادق عارف،«سیری در تاریخ تشیّع»داود الهامی،«الشیعه فی مصر،من الامام علیّ الی الامام الخمینی» صالح الوردانی،«الشیعه فی التاریخ»سیّد عبد الرسول الموسوی،«تاریخ الشیعه فی ساحل بلاد الشام»هاشم عثمان،«دوله التشیّع فی بلاد المغرب»نجیب زینب،«معارف و معاریف»ج 3 ص 1371 مدخل تاریخ شیعه،«تاریخ شیعه و علل سقوط بنی امیّه»فون فلوتن آلمانی ترجمه سیّد مرتضی هاشمی،«شیعه در هند»عباس اطهر رضوی،«تاریخ الشیعه»حسین علی محفوظ،«تاریخ الشیعه الامامیّه»عبد اللّه فیاض و ترجمه اش به نام«تاریخ شیعۀ امامیه»از حمید خوشنویس،«تاریخ سیاسی شیعیان اثنی عشری در ایران»،پرویز ترکمنی آذر،«تاریخ تشیّع از آغاز تا پایان غیبت صغری»،غلامحسین محرمی.
2- 2) .مثل«دائره المعارف تشیّع»که در مدخل«تشیّع»،بحثی مستوفی و عمیق دربارۀ تشیّع دارد،که جداگانه نیز با نام«تشیّع» در 461 صفحه منتشر شده است.
3- 3) .ص 513،شرکت سهامی انتشار،1352 ش.