فرهنگ غدیر صفحه 365

و با چوبی که در دست داشت تا آنجا که دلش می خواست مرا زد،به خدا قسم من دستش را برنگرداندم،سپس جامه به روی خود کشیدم و به خانه ام برگشتم و قسم خوردم که دیگر او را امر به معروف و نهی از منکر نکنم. (1)

مخالفان اهل بیت،عمدتا طرفداران بنی امیّه و وابسته به حکومت عثمان بودند،و تا سالها بعد وقتی گفته می شد فلانی«عثمانی»است نشان دهندۀ خط فکری و دشمنی او با آل علی بود.فتنه هایی همچون جنگ جمل و جنگ صفین اغلب با پوشش خونخواهی عثمان صورت می گرفت و جبهه ای متّحد بر ضدّ فرهنگ غدیر و حکومت علوی تشکیل می داد.صاحبان این تفکّر و گرایش را که در بصره و شام بیش از جاهای دیگر بودند «عثمانی مذهب»می گفتند و حکومت یافتن بنی امیّه در واقع غلبۀ عثمانی مذهبان بر خطّ پیروان ولایت علوی بود.

-از خلافت تا سلطنت،شورای شش نفره،خلفای راشدین،خطبۀ شقشقیّه.

عدالت

از مهمترین ویژگیهای حکومت علوی«عدالت»بود.عدالت در اندیشۀ سیاسی اسلام و شیوۀ حکومت،جایگاه مهمّی دارد و قلمرو آن در حکومت،قضاوت،بیت المال و...

گسترده است و نام علی علیه السّلام هم در تاریخ،قرین با عدالت است.به تعبیر حضرت علی علیه السّلام عدالت،هرچیز را در جایگاه خودش قرار می دهد«ألعدل یضع الأمور فی مواضعها...». (2)

رعایت عدالت،در جامعه تعادل و امید و خلاقیّت می آفریند و ریشۀ فساد را قطع می کند.

خداوند به«عدالت»فرمان داده است، (3)آن حضرت هم به فرمان خدا،مجری قاطع عدل در جامعه بود و قضات و ولات را به عدل دستور می داد و مردم را به گردن نهادن به عدالت فرامی خواند و عدالت را میزان و ترازوی الهی در میان مردم می دانست:«إنّ العدل

1- 1) .دربارۀ برخوردهای حضرت علی علیه السّلام و عثمان از جمله ر.ک:«بحار الأنوار»،ج 31 ص 449 تا 506،«شرح ابن ابی الحدید»،ج 9 ص 3 تا 18.دربارۀ خلافها و مطاعن بیست گانۀ او ر.ک:«بحار الأنوار»،ج 31 ص 150 تا 252، «الغدیر»،ج 8 و 9،«السیف و السیاسه»صالح الوردانی،«مروج الذهب»ج 2.
2- 2) .نهج البلاغه،حکمت 429.
3- 3) .انّ اللّه یأمر بالعدل و الإحسان(نحل،آیه 90).