فرهنگ غدیر صفحه 409

الإمام لمالک الأشتر»،حاتم نوری،«نظریه الحکم و الإداره فی عهد الامام علی للأشتر» عبد الحسین فضل اللّه،«دراسات النهج»،محمّد مهدی شمس الدین و دهها کتاب دیگر.

البته جز این موارد که به شرح مستقل این منشور پرداخته اند،شرحهای فارسی و عربی نهج البلاغه هرکدام در جای خود که به این نامه رسیده اند،آن را شرح کرده و نکات اجتماعی و بدیع آن را روشن ساخته اند. (1)

در این عهدنامۀ طولانی،حضرت علی علیه السّلام ضمن بیان اهمیّت مصر و حساسیّت نقش والی در برخورد با مردم،دستورهای اخلاقی که به خود والی مربوط می شود می دهد و لغزشگاههای گوناگون پیش پای او را برمی شمارد.دسته بندی طبقات و اقشار مختلف جامعه مثل سپاهیان،قضات،کارگزاران،مالیات بگیران،تجّار و صنعتگران،اهل خراج، مسلمانان و اهل ذمّه،توانگران و طبقات محروم،خواص جامعه و توده های مردم و بیان نحوۀ برخورد با هریک،نیز کیفیت اجرای حدود و ستاندن جزیه و داوری میان مردم و برگزیدن مشاوران و اعزام نیروها و صرف درآمدها و عملکرد قاضیان و لشکریان و منشیان و...در فرازهای این عهدنامه به چشم می خورد.شیوه های اجرای عدالت و رعایت حقوق انسانها و برخورد شایسته با رعیت و ساده زیستی در دوران زعامت و برخورد عاطفی با مردم و...از مهمترین توصیه های آن حضرت در این منشور حکومتی است و بحق،مایۀ فخر شیعه و سند اعتلای اسلام و قطره ای از اقیانوس عظمت و شخصیت بی نظیر امیر مؤمنان است و می سزد که پیوسته نصب العین مسؤولان جامعه و متولّیان امور مردم قرار گیرد.-حکومت علوی،عدل علی علیه السّلام،مالک اشتر،نهج البلاغه.

عید غدیر

یکی از مهمترین اعیاد اسلامی،«عید غدیر»در روز هیجدهم ذی حجّه است،روزی که پیامبر در بازگشت از حجّه الوداع،در غدیر خم حضرت علی علیه السّلام را به امامت و جانشینی خود تعیین کرد و اطاعت از او را بر همگان واجب ساخت.عید غدیر،عید ولایت و رهبری