فرهنگ غدیر صفحه 416

زین العابدین در مسجد اموی دمشق،و سخنرانیهای سران نهضت توّابین در نهضت سلیمان بن صرد خزاعی،و قیام مختار ثقفی،و اقدام عالم بزرگ شیعی سعید بن جبیر تابعی علیه حجاج بن یوسف ثقفی و...» (1).بی شک،شوقی فوق العاده و انگیزه ای نیرومند،اساس تدوین این کتاب بوده است.یکی از دانشمندان از قول علامۀ امینی چنین نقل می کند:«من سالها در نجف به تحصیل و تدریس پرداختم.یک روز به حرم حضرت امیر علیه السّلام مشرّف شدم و عرض کردم:آقا!من سالها در خدمت شما بودم و به تحصیل و تدریس مشغول بودم،امّا شما یک کاری محوّل کنید.به دنبال آن توسّل،وقتی از حرم به بیرون آمدم،به فکر نوشتن کتاب«الغدیر»افتادم و این کار به نتیجه رسید.» (2)

الغدیر،فهرستهای موضوعی و راهنما هم دارد،همچون:«المنیر»مرکز تحقیقات بعثت،و«علی ضفاف الغدیر»فاضل الحسینی المیلانی،«نظره الی الغدیر»،علی اصغر مروّج خراسانی و«اعلام الغدیر».فشرده ای از مباحث آن نیز با عنوان«خلاصه الغدیر»، گزیده و ترجمۀ محمود رضا افتخارزاده در یک جلد 850 صفحه ای چاپ شده است.

-علامه امینی،کتابشناسی غدیر،غدیر و فرهنگ مکتوب.

غدیر خمّ

نام محلّی که پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و آله در بازگشت از حجّه الوداع در سال دهم هجری،در روز 18 ذی حجّه،امیر المؤمنین علیه السّلام را به خلافت و امامت نصب کرد.غدیر به معنای برکه و آبگیر و خمّ نام منطقه ای بین مکه و مدینه در وادی اراک،در چهار میلی جحفه است که این واقعه در آنجا روی داد.این حادثه،سرفصلی نو در تاریخ اسلام شد و آن روز مهم به عنوان«عید»شناخته شد و فرهنگ شیعی براساس پیمان با مولایی که در آن روز و آن مکان به عنوان جانشین رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله تعیین گشت،شکل گرفت و ولایت امیر المؤمنین علیه السّلام به صورت روشن و بی تردید،اعلام شد.غدیر خم،هم به عنوان یک