فرهنگ غدیر صفحه 417

منطقۀ جغرافیایی قابل ذکر است،هم به عنوان یک روز مهمّ و تاریخی در اسلام و در فرهنگ شیعه.

از نظر جغرافیایی،منطقۀ غدیر خم در سرزمین جحفه و در مسیر سیلابهایی بوده که تا دریای سرخ ادامه می یافت و«غدیر»(برکه و آبگیر)،به صورت طبیعی در آن منطقه پدید می آمد.نام آبگیری که در آن منطقه بوده به«خمّ»شهرت داشته است و کنار آن چشمۀ آبی و درختانی بوده که پیامبر در آن محدوده فرود آمد،هرچند اکنون اثری روشن از آن موقعیّت،بویژه مسجد غدیر که آنجا بنا شده بود،باقی نمانده است.این منطقه در 200 کیلومتری مکّه در نزدیکی شهر«رابغ»و کنار روستای جحفه است که میقات حجّاج است و اینک هم به نام غدیر شناخته می شود. (1)

«هم اکنون راه رسیدن به وادی غدیر از دو طریق است:1-راه جحفه،از کنار فرودگاه رابغ تا اوّل روستای جحفه،سپس 45 کیلومتر به سمت شمال در ریگزار تا قصر علیا، سپس 2 کیلومتر در سمت راست جاده با عبور از تپه های شنی،سپس بیابانی کوتاه به سمت راست جاده وادی غدیر،که فاصله اش تا میقات جحفه از سمت طلوع آفتاب،8 کیلومتر است.2-راه رابغ،از تقاطع جادۀ مکّه-مدینه-رابغ به سمت مکّه در طرف چپ جاده 10 کیلومتر سپس به سمت راست،جادۀ فرعی به طرف غدیر که فاصلۀ آن از جنوب شرقی تا رابغ 26 کیلومتر است.» (2)

به نوشتۀ یکی دیگر از محقّقان:در آن منطقه،ارتفاعات کوهستانی وجود دارد که راهی را که به یک دشت گسترده منتهی می شود مشخّص ساخته است،جایی که راهها از آنجا جدا می شود.از آنجا می توان به سمت«غربه»روی آورد که به سبب پخش شدن توده های شن،راه یافتن به آن منطقه دشوار است.ولی منطقۀ غدیر نزدیکیهای حرّه است،سرزمینی پر از سنگهای سیاه و غیرقابل کشت.در انتهای حرّه،دشت گسترده ای باز