فرهنگ غدیر صفحه 467

صامت،همین کلام اللّه مکتوب بر اوراق است و قرآن ناطق،امام است.این تعبیر بخصوص دربارۀ حضرت علی علیه السّلام به کار رفته و خود آن حضرت نیز خود را قرآن ناطق شمرده است.وقتی در جنگ صفّین،شامیان به نیرنگ قرآن بر سر نیزه کردند و عدّه ای ساده لوح در سپاه امام،فریب خوردند،حضرت فرمود«انا القرآن النّاطق». (1)نیز نقل شده که:«انا کلام اللّه النّاطق». (2)

وقتی زندگی کسی چون علی علیه السّلام تبلور و تجسّم احکام و معارف قرآن باشد،شناخت او شناخت قرآن می شود و همچنان که کلام الهی مبیّن اسلام و خواستۀ دین و پروردگار است، وجود امام نیز مفسّر و مبیّن و ترجمان قرآن است و در موارد شبهه و شک و در فتنه ها و ضلالتها آن کس که از امام معصوم و علی بن ابی طالب پیروی کند،از حق پیروی کرده است،ازاین رو حضرت علی علیه السّلام در جنگ صفین وقتی دید برخی از سطحی نگران،فریب قرآن بر نیزه کردن دشمن را خورده اند و در نبرد با قاسطین سست شده اند،فرمود:قرآن ناطق و تجسّم قرآن منم،قرآن صامت را(که وسیلۀ فریب شده)واگذارید و دنبال من آیید، چراکه جز من تعبیرکننده و مفسّری برای قرآن نیست:«هذا کتاب اللّه الصّامت و أنا المعبّر عنه،فخذوا بکتاب اللّه النّاطق و ذروا الحکم بکتاب اللّه الصّامت،اذ لا معبّر عنه غیری». (3)این مضمون در سخنی چنین بیان شده است:«اسلام با کلمات،«قرآن»است و با انسان ها،«امام»و با حرکات،«حج»...». (4)-قتال بر تأویل،قرآن بر نیزه کردن،علی علیه السّلام و حق.

قرآن و عترت

«قرآن»،کتاب آسمانی مسلمانان و«عترت»،خاندان پاک پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله است که مفسّران قرآن و یادگاران حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و حجت الهی اند.در سخنان و وصایای پیامبر، عترت و قرآن عدل یکدیگر قرار گرفته اند و تبعیت و تمسّک به هردو لازم و نجات بخش است و از هم جدایی ناپذیرند.این دو ودیعه و امانت نبوی را«ثقلین»هم می گویند،یعنی

1- 1) .ینابیع المودّه،ج 1 ص 214.
2- 2) .بحار الأنوار،ج 79 ص 199.
3- 3) .موسوعه الامام علی بن ابی طالب،ج 8 ص 207.
4- 4) .تحلیلی از مناسک حج،شریعتی،ص 31.