فرهنگ غدیر صفحه 47

سایر جنبه ها به جاهلیت گراییده است،برنامۀ خلافتش را براساس از بین بردن انحرافات و ریشه کن کردن ارتجاع بویژه رجعت اقتصادی طرح ریخت...اعلام این برنامه برای کسانی که بار خود را در حکومت عثمان بسته بودند،زنگ خطر پرطنین بود که سراسر وجودشان را می لرزاند.برنامۀ علی علیه السّلام طبعا سودجویانی را که به انحصارگری مقامات و عواید خو گرفته بودند ناراضی و عصبانی کرد و به اردوی مقابل غلتاند،اردوی امویان رجعت طلب و کامجو،آنجا که فرصت چریدن و برآوردن مطامع و شهوات،با پایمال کردن داد و مساوات و خمودن وجدان معترض،مهیّا بود...». (1)

-قتال بر تأویل،جهاد با اهل بغی،رجعت،استنصار.

ارکان پنجگانۀ اسلام

در احادیث متعددی اسلام را بنا شده بر پنج پایه و رکن معرفی می کند که بعد عبادی و اجتماعی اسلام را در عرصۀ عمل نشان می دهد.امام باقر علیه السّلام فرمود:«بنی الإسلام علی خمس:علی الصّلاه و الزّکاه و الصّوم و الحجّ و الولایه،و لم یناد بشیء کما نودی بالولایه» (2)،اسلام بر پنج پایه استوار شده است:بر نماز،زکات،روزه،حج و ولایت،و به هیچ چیز همچون ولایت ندا نداده و فرانخوانده اند.این حدیث،جایگاه رفیع رهبری معصوم را در نظام سیاسی اسلام نشان می دهد که حافظ جوهرۀ دین و احکام خداست.

در روایت دیگر اضافه می فرماید:مردم چهارتا را گرفته و این(ولایت)را رها کرده اند.

در حدیث دیگر سه رکن نماز و زکات و ولایت مطرح شده و اینکه صلاح و قوام آن دو به ولایت است و در حدیث دیگر زراره از امام باقر علیه السّلام می پرسد:کدام یک از این پنج پایه برتر است؟حضرت می فرماید:«الولایه افضل،لأنّها مفتاحهنّ و الوالی هو الدّلیل علیهنّ» (3)، ولایت برتر است،چراکه کلید بقیّه است و صاحب ولایت،راهنمای مردم به آن چهار رکن دیگر است.در ادامۀ این حدیث،حضرت باقر علیه السّلام قلۀ والا و کلید و در همۀ آنها و رضای الهی را نهفته در امام شناسی و اطاعت از امام می داند و می فرماید:اگر کسی همۀ شب و

1- 1) .انقلاب تکاملی اسلام،جلال الدین فارسی،ص 694 و 695(چاپ اول 1349).
2- 2) .کافی،ج 2 ص 18(باب دعائم الاسلام).این باب 15 حدیث در این موضوع نقل کرده است.
3- 3) .همان،حدیث 3،4 و 5.