فرهنگ غدیر صفحه 67

افضلیّت علی علیه السّلام

در اینکه امیر المؤمنین علیه السّلام از همۀ صحابه در جهات مختلف برتر است،روایات فراوانی نقل شده و پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله فضایل او را یک به یک برشمرده و افضل از دیگران دانسته است. (1)یک نمونه از صدها حدیث،چنین است:«علیّ بن أبی طالب أقدم أمّتی سلما و أکثرهم علما و أصحّهم دینا و أفضلهم یقینا و أحلمهم حلما و أسمحهم کفّا و أشجعهم قلبا و هو الإمام و الخلیفه بعدی» (2)که برتری آن حضرت را از نظر سابقۀ در اسلام،علم، دین،یقین،حلم،بخشندگی و شجاعت بیان فرموده و بر امامت و خلافت وی پس از خود تصریح کرده است.

در میان متکلمان شیعه و اهل سنّت،در اینکه علی علیه السّلام افضل است یا دیگری، بحثهایی وجود دارد و برخی این حقیقت روشن تر از آفتاب را منکر شده اند.در مقابل، عالمانی از شیعه هم در ردّ نظریه آنان تألیفاتی مستقل دارند. (3)«تفضیلیّه»،نام گروهی است که به برتری آن حضرت باور دارند.-تفضیلیّه،امامت مفضول،فضایل علی علیه السّلام.

اقیلونی،اقیلونی

جمله ای بود که ابو بکر آن را می گفت و بدین وسیله از انتخاب شدنش به عنوان خلیفه ابراز ناخرسندی می کرد.اقیلونی از ریشۀ اقاله(فسخ و برهم زدن معامله و قرارداد)است، وی می گفت:«ولّیتکم و لست بخیرکم،أقیلونی،أقیلونی»، (4)من پیشوای شما شدم در حالی که بهترین شما نیستم،پس بگیرید،از من دست بردارید.این سخن را وقتی گفت که دوازده نفر از بزرگان اصحاب در مسجد و در حضور خلیفه و مردم یکایک برخاستند و آنچه را از پیامبر دربارۀ علی علیه السّلام و خلافت و فضیلت او شنیده بودند گفتند،حجت بر همه تمام شد،خلیفه هم حرفی برای گفتن نداشت و چاره ای جز ابراز ناخرسندی نداشت،ولی

1- 1) .از جمله ر.ک:«موسوعه الامام علی بن ابی طالب»،ج 9،10 و 11،«بحار الأنوار»،ج 38،39 و 40.
2- 2) .امالی صدوق،ص 57.
3- 3) .از جمله«رساله تفضیل امیر المؤمنین»از شیخ مفید و«البیان الجلیّ فی افضلیّه مولی علیّ»ابن رویش.
4- 4) .بحار الأنوار،ج 28 ص 201 و در برخی نقلهاست:«لست بخیرکم و علیّ فیکم»،کفایه الخصام،ج 1 ص 368،دلائل الصدق،ج 3 ص 25.