فرهنگ غدیر صفحه 97

در آنها نظر و دستور خاصّ و صریح دارند.امامت نیز از این امور است و مراجعه به آراء اهل حل و عقد در خلافت و امامت،نوعی«اجتهاد در مقابل نصّ»است.

-اجتهاد در مقابل نص،بیعت،خلیفۀ بی دلیل،سقیفۀ بنی ساعده،بازی با خلافت.

اهل سنّت و جماعت

اصطلاحا به مسلمانان سنّی مذهب گفته می شود،چراکه آنان پس از قرآن،عمل به روش و سنّت پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله و خلفای راشدین را لازم می شمرند.اینکه اهل سنّت تا چه حدّ به سنّت نبوی پای بندند،قابل بحث و بررسی است.اهل سنّت،بجز تعریفی که در مقابل شیعه دارد،مفهومی در مقابل«اهل بدعت»نیز دارد. (1)-سنّت و بدعت،تسنّن.

ایمان

ایمان،غیر از معنای مشهور و رایجی که دارد،یعنی باور و عقیده،و به تعبیر حضرت علی علیه السّلام:«الإیمان معرفه بالقلب و إقرار باللّسان و عمل بالأرکان» (2)،و غیر از معنایی که در مقابل اسلام دارد و اسلام را مرحلۀ اقرار به معتقدات،و ایمان را مرحلۀ عمل همراه با عقیده می شمرد:«الإیمان إقرار و عمل،و الإسلام إقرار بلا عمل» (3)،معنای دیگری هم دارد که اصطلاحی رایج در روایات شیعی است و«ایمان»به معنای عقیده به امامت و ولایت امیر المؤمنین علیه السّلام و أئمّه است و«مؤمن»به معنای«شیعه»به کار می رود.

در روایات بسیاری،آیاتی از قرآن که به ایمان اشاره دارد،به ایمان به امامت اهل بیت علیهم السّلام تفسیر و تأویل شده و ایمان واقعی مرادف ولایت عترت به شمار رفته است.

حتی در اصطلاح فقهی اشتراط ایمان در برخی موارد(مثل مجتهد،قاضی،ذابح در قربانی و...)به معنای شرط شیعه بودن است.در اینکه در تقلید،شرط است که مجتهد دارای «ایمان»یعنی شیعه باشد،به این حدیث استناد شده که حضرت کاظم علیه السّلام فرمود:

1- 1) .در این زمینه ر.ک:«دائره المعارف تشیّع»،ج 2 ص 614.
2- 2) .نهج البلاغه،حکمت 227(صبحی صالح)در این زمینه ر.ک:«بحار الأنوار»،ج 65 ص 225(باب الفرق بین الاسلام و الایمان).
3- 3) .اصول کافی،ج 2 ص 24 و از امام صادق علیه السّلام در ص 27.