شاخصه های تربیت آرمانی از نظرگاه امیرالمؤمنین علیه السلام صفحه 111

1- الآمدی، 1407 ق: 175.

2- الآمدی، 191 : 1607 .

3- الآمدی، 1907: 680.

فرمان برداری خدا به کمال و بندگی رسانید»(1). و در بیانی دیگر فرمودند: «اگر مردم هنگام سختی و زوال نعمت با نیت درست و دل شیفته به پروردگار پناه آورند، هر آنچه از دست رفته به ایشان باز می گرداند و هر تباهی را پایان می دهد»(2).

عوامل گرایش به عبادت و عبودیت

1- دانش و آگاهی: حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند: «میوهی دانش، عبادت است».(3) روح عبودیت خضوع است و آن، هنگامی تحقق می یابد که انسان عظمت معبود را درک کند. از این رو فرشتگان که از عظمت خدا همواره آگاهند در عبادت پیوسته ی اویند؛ (4)

به سخن دیگر، گرایش به عبادت و عبودیت از دو معرفت بنیادین سرچشمه می گیرد. خداشناسی، خودشناسی. هر چه در این دو زمینه آگاهی انسان ژرف تر شود، عبودیت او معنای بیشتری خواهد داشت. 1