- چکیده 1
- مقدمه 3
- فصل اول: کلیات 6
- اشاره 6
- تبیین موضوع تحقیق 8
- اهمیت تحقیق 9
- اشاره 11
- پیشینه ی تحقیق 11
- تربیت آرمانی از منظر اندیشمندان اسلامی 13
- کتاب 17
- مقالات 19
- ضرورت تحقیق 22
- فرضیات تحقیق 23
- مهم ترین سئوالات تحقیق 23
- اهداف تحقیق 24
- کاربرد تحقیق 24
- جنبه ی جدید بودن تحقیق 25
- ساختار تحقیق 25
- روش تحقیق 25
- آرمان 28
- تربیت 28
- تعریف واژگان 28
- اهل بیت (علیهم السلام) 29
- فصل دوم: مفاهیم 32
- اشاره 32
- ضرورت تربیت 34
- تعریف تربیت 36
- انسان شناسی 40
- موضوع تربیت 40
- حقیقت انسان 43
- مفاهیم بنیادین انسان 44
- ویژگی های فطری انسان 52
- جنبه های شخصیتی انسان 57
- غایت تربیت 60
- اهداف کلی 62
- امکان تربیت 66
- نظام تربیت 70
- اهداف تربیت 74
- هدایت و رشد 75
- کار کردهای تقوا 90
- معنی قرب الی الله 93
- قرب و رضوان 93
- مراحل قرب 94
- عبادت و عبودیت 97
- آثار عبادت 108
- عوامل گرایش به عبادت و عبودیت 111
- عوامل بازدارندهی عبودیت 114
- مبنای عبادت 116
- راه های کسب بصیرت در دین 117
- موانع اصلی تربیت آرمانی 120
- عوامل مؤثر در تربیت 134
- وراثت 134
- رفاقت 136
- محیط 136
- مدرسه 137
- اجتماع 138
- جغرافیا 139
- سختی ها 140
- کار 141
- عوامل ماورای طبیعت 145
- اراده ی انسان 146
- فصل سوم: اصول تربیت 148
- اشاره 148
- اصل اعتدال 150
- اصل تدرج و تمکن 154
- مراحل تربیت 155
- اصل تسهیل و تیسر 159
- اصل زهد 162
- ثمرات زهد 164
- اصل تعقل 166
- ویژگی های عقل 170
- مبانی تربیت عقلانی 176
- هدف غائی در تربیت عقلانی 179
- مبانی تربیت عقلانی بر مبنای سخنان امام علی (علیه السلام) 184
- روش های تربیت عقلانی بر مبنای سخنان امیرالمؤمنین (علیه السلام) 186
- حجاب عقل و آفات تربیت عقلانی 192
- ثمرات تربیت عقلانی 198
- اصل تفکر 203
- اصل تدبر 207
- اصل کرامت: 210
- و ثمرات کرامت نفس این گونه است 215
- اصل عزت 217
- راه کسب عزت 219
- فصل چهارم: روش های تربیت آرمانی 223
- اشاره 223
- روش الگوئی 225
- روش محبت 249
- معرفت و محبت اهل بیت (علیهم السلام) اساس تقرب الی الله 250
- وجه الله، یدالله، باب الله، عین الله، لسان الله بودن امام 251
- ولایت ائمه (علیهم السلام) بر مؤمنان 253
- امام شناسی تنها پایه خداشناسی 254
- عبادت بودن تبری از دشمنان خدا 255
- معرفت امام ابتدای هر عبادت 256
- روش تذکر 257
- یاد قیامت در وارستگی انسان 263
- یاد معاد بهترین سازنده ی انسان 264
- موانع یاد معاد 265
- روش عبرت 269
- نتایج عبرت 270
- مسیرهای کسب عبرت 271
- اهل عبرت 274
- روش موعظه 276
- نقش موعظه 277
- ثمرات موعظه 277
- نیاز به موعظه 278
- آداب موعظه 278
- روش توبه 282
- حقیقت توبه 285
- شرایط مهم در توبه 286
- آداب توبه 286
- روش ابتلا و امتحان 289
- تربیت و ابتلا 291
- حقیقت مراقبه 292
- روش مراقبه و محاسبه مشارطه و معاتبه 292
- نجات آدمی 293
- مشارطه در لغت 294
- معاتبه 295
- روش تشویق و تنبیه 297
- تربیت و تشویق و تنبیه 298
- آداب تشویق 299
- نقش تنبیه در تربیت 302
- آداب تنبیه 303
- فصل پنجم:تربیت بر مدار کلام امیر المؤمنین در عصر انتظار 305
- اشاره 305
- تربیت فکری و عملی 307
- تربیت اعتقادی 308
- تربیت اخلاقی 309
- تربیت اجتماعی 310
- تربیت عاطفی 311
- تعلیم و تربیت الهی 312
- ساز و کار تربیت آرمانی در عصر ظهور 314
- استنتاج 323
- فهرست منابع 329
1- طبرسی، 1408 ق، ج 13: 03.
2- الشریف الرضی، 1387، حکمت 333.
3- طبرسی، 1408 ق، ج 13: 25.
4- ابن شعبه حرانی، 1396 ق، 291.
امام علی (علیه السلام) در نامه ی تربیتی خود به فرزندش حسن (علیه السلام) فرموده اند: «والحرفه مع العفه خیر من الغنی مع الفجور: کار همراه با پاکدامنی به مراتب از توانگری همراه با مرزشکنی و هرزگی ارزشمندتر و بهتر است».(1)
عوامل ماورای طبیعت
از عوامل ماورای طبیعت که پیوسته در تعامل با انسان اند و در تربیت فطری مؤثرند، فرشتگان و شیاطین اند. فرشتگان اسباب الهی و عوامل اساسی در تربیت انسان و یاورانی نیکو در رسیدن آدمی به سعادت حقیقی اند. انسان مسجود فرشتگان است و آنان مأمور یاوری انسان در جهت سیر به سوی کمال مطلق اند. فرشتگان واسطه ی رحمت و کرامت خداوند بر انسان اند که هر کس خود را تحت ولایت الهی قرار دهد از یاری آن بهره مند می شود. بنابراین مشیت الهی است که فرشتگان در تربیت آدمی نقش مؤثر داشته باشند. «نحن اولیاو کم فی الحیاه الدنیا و الاخره کاخ أولیاؤکم فی الحیاه الدنیا وفی الآخره (2): «ما در زندگی این جهان و آن جهان متولی امور
شمائیم. .