شاخصه های تربیت آرمانی از نظرگاه امیرالمؤمنین علیه السلام صفحه 170

1- الأمدی، ج 2: 1197.

2- الآمدی، ج 2: 1446.

3- الآمدی، ج 1: 18۔

4- الآمدی: 950.

پرورش و هدایت عقل درونی قرار داده است(1). از اینجا آشکار می شود که عقل و دین با هم ملازم اند.

سهم بنیادین عقل در شناخت حقایق هستی و اصول اعتقادی، حقیقتی است که قرآن و روایات بر آن پای فشرده اند. دعوت قرآن به تفکر و تدبر در باب مبدأ و معاد بیان کننده ی منزلت ویژه ای است که کامل ترین دین آسمانی، برای عقل قائل است(2).

ویژگی های عقل

١- عقل ستون انسانیت: عقل شرافت انسان را تضمین می کند. چون برای انسان مسئولیت زائی می کند باید به روشنگری آن اعتنا کرد. «دعامه الإنسان العقل: ستون انسان عقل است».(3)

2- عقل منشأ خوبی ها: به مدد عقل، عاقل به اخلاق پایبند می شود. عقل است که آدمی را به بندگی دعوت می کند. عقل است که آدمی را به زانو زدن در مکتب انبیاء فرا می خواند. عقل غربالی است که حق را از باطل تمیز می دهد و عاقل را ملزم به پذیرش حق می کند. «إنما یدرک الخیر کله بالعقل: تمام خوبی ها تنها به عقل .