شاخصه های تربیت آرمانی از نظرگاه امیرالمؤمنین علیه السلام صفحه 257

1- بنی هاشمی، 1386: 191.

2- جوادی آملی، 138187.

روش تذکر

ذکر به معنای یادآوری است و مراد از ذکر حالتی در نفس است که به وسیله ی آن آدمی می تواند چیزی را که قبلا بدان معرفت حاصل کرده حفظ کند، یا حضور مطلب در قلب و زبان. از این رو ذکر دو نوع است: ذکر قلبی و ذکر زبانی. و حقیقت ذکر حضور شیء مذکور است نزد ذاکر(1). تذکر اعمال ذکر است، یعنی یاد آوردن و یادآور شدن آن چه انسان از آن در غفلت است، یا آن را به فراموشی سپرده است(2)

آدمی به سبب فرو رفتن در تاریکی های مرتبه ی حیوانی دچار غفلت از یاد حق و فراموش کردن حقیقت هستی می شود. راه نجات انسان متذکر شدن او به حقیقتش در جمع دادن وی به حقایقی است که بر طبق سرشت اوست و سیر دادن او در صراط .