شاخصه های تربیت آرمانی از نظرگاه امیرالمؤمنین علیه السلام صفحه 298

1- معین، 1390، ج 1: 1088.

2- حکمت: 368.

خود را جز بشارت گر و هشدار دهنده نمی فرستیم».(1)

روش تشویق و تنبیه، روشی نیکو در برانگیختن به حقیقت کمال و دوری از ظلمت غفلت است و باید با هر کس متناسب حالش رفتار کرد. امیر مؤمنان (علیه السلام) در عهدنامهی مالک اشتر فرمودند:هرگز نباید نیکو کار و بد کار در نزد تو یکسان باشند، که آن رغبت نیکو کار را در نیکی کم می کند، و بد کار را به بدی وادار نماید، و هر یک از ایشان را مطابق کارش جزا ده».(2)

تربیت و تشویق و تنبیه

انسان بر اساس فطرتش که عشق به کمال مطلق و انزجار از نقص دارد و تمایل به کامل شدن، تشویق موجب برانگیختن آدمی به سوی کمال او می شود و از آنجا که در تربیت حقیقی اصل بر تشویق است، مولای مؤمنین (علیه السلام) می فرمایند:

وواصل فی حسن الثناء علیهم وتعدید ما أبلی ذووا البلاء منهم فإن کثره الذکر لحسن أفعالهم تهز الشجاع، وتحرض الناکل إن شاء الله: آن را به نیکوئی یاد کن و پیوسته تشویقشان نما و کارهای مهمی را که انجام داده انده بر شمار، زیرا یاد کردن کارهای نیک آن،.