شاخصه های تربیت آرمانی از نظرگاه امیرالمؤمنین علیه السلام صفحه 57

1- خوانساری، 1360، ج 4: 36.

2- الشریف الرضی، 1387، خطبه 15.

3- بنی هاشمی، 1385: 73.

جنبه های شخصیتی انسان

انسان را با تقسیم به جنبه های مختلف شخصیتی و از راه وجدان، حواس، تجربه، عقل، وحی می توان شناخت. ویژگی های اساسی شخصیت انسان شامل: 1- ادراک (بینش) 2- توانائی (قدرت) 3- تمایل (گرایش) 4- رفتار (کنش) می باشد.

ادراک: ادراکات انسان بسیار متنوع اند:

١- ادراک حسی: مطالعه ی سطوح مختلف ادراک حسی انسان کمک بزرگی به چگونگی تربیت و یادگیری است.

2- ادراک عقلی: انسان از این طریق امور کلی را درک می کند و آن را تعمیم می دهد و قوانین حاکم بر طبیعت را کشف می کند. بنابر این تجرید، تعمیم، تحلیل، ترکیب، استنتاج معلومات، نتیجه ی فعالیت های عقل است که باعث می شود انسان حقیقت خود را شناخته و رابطه ی خود را با مجموع هستی درک کند.

٣- ادراک شهودی: ادراک فرا حسی که شامل اندیشه خوان، غیب گوئی، پیشگوئی می شود، با ریاضت حاصل می شود(1)

نوعی از ادراک در نگرش دینی از طریق عبادت خالصانه خدا تحقق می یابد که حق را از باطل باز می شناسد.

توانائی: توانایی های اساسی بشر شامل: فیزیکی، تکنیکی، 9