شاخصه های تربیت آرمانی از نظرگاه امیرالمؤمنین علیه السلام صفحه 58

1- فلسفه ی عرفان، ترجمه ی بهاء الدین خرمشاهی، ص 89

اجتماعی، متافیزیکی است.(1)

تمایل: حب ذات موجب تداوم حیات بشر است که خود شامل:

١- تمایلات فعلی (عمل و علاقه به آنچه دوام و تعالی انسان در گرو آن است).

2- تمایلات انفعالی (بی عملی و نفرت به آنچه مانع تعالی و کمال انسان است). حب ذات به حب بقاء و حب کمال تقسیم می شود.

حب بقاء: بقاء انسان در گرو تأمین شدن نیازهای جسمی و روحی اوست. تمایلات جسم که بین انسان و حیوان مشترک است مانند: اکسیژن، غذا، پوشاک، مسکن، میل جنسی و و تمایلات روحی شامل: میل به محبت، میل به گروه، میل به اظهار وجود، میل به امنیت، میل به هدف، میل به نظم می باشد.

حب کمال: امیالی که انسان را به کمال می خواند، تمایلات فطری نام دارد. شامل: زیبائی دوستی، فضیلت دوستی، حقیقت دوستی مطلق جوئی می باشد.(2)

رفتار: ارتباط ادراک و توانائی و تمایل مجموعه ای به نام شخصیت (شاکله) را تشکیل می دهند. رفتار انسان نتیجه ی این .