روز شمار تاریخ اسلام ،جلد اول(ماه محرم) صفحه 86

پس از مرگش ، فرزندش هادی از گرگان به بغداد شتافت و زمام امور را به دست گرفت .(139)

روز 25 محرم - سال 198 هجری قمری

کشته شدن امین به دست ماءمون عباسی

هارون الرشید (پنجمین خلیفه عباسی ) پیش از مرگ خویش ، برای سه فرزندش ولایت عهدی را سفارش کرد و پیمان نامه ای نوشت و آن را در خانه خدا قرار داد تا پس از او، ابتدا ((محمد امین ))، سپس ((عبدالله ماءمون )) و آن گاه ((قاسم مؤ تنم )) که از پسران دیگر وی بزرگتر بودند، یکی پس از دیگری بر تخت خلافت تکیه زنند.

هارون در سال 193 قمری در خراسان به هلاکت رسید. در آن هنگام خراسان در شرق عالم اسلام در اختیار فرزندش مامون بود، ولی فرزند دیگرش امین ، در غیاب پدرش در بغداد به سر می برد. به همین جهت پس از هلاکت هارون ، طبق وصیتش با امین به عنوان ششمین خلیفه عباسی در بغداد بیعت شد.

((زبیده )) مادر

امین از نژاد عرب و ((مراجل باد غیسی )) مادر مامون از نژاد عجم و خراسانی بودند. به همین سبب سپاهیان و فرماندهان ایرانی و عجم نژاد از لشکر هارون ، رابطه و علاقه بیشتری با مامون داشته و به همراه وی در خراسان بودند.

مامون در خراسان و شرق عالم اسلام که پدرش هارون در سال 182 قمری از همدان تا سرحدات شرقی عالم اسلام را در اختیارش گذاشته بود، (140) حکومت می کرد و پس از مرگ پدرش با این که به طور رسمی برادرش امین ، خلیفه بود، توجه چندانی به وی نداشت و خودسرانه در این منطقه بزرگ به رتق و فتق امور می پرداخت .

از آن سو، عراق ، شام ، حجاز و یمن و آفریقا و سراسر عالم اسلام (غیر از خراسان و شرق ایران که در استیلای مامون بود و کشور اندلس در اروپا که در استیلای امویان بود) در اختیار خلیفه وقت ، امین عباسی قرار داشت و مسلمانان از او به عنوان خلیفه ، اطاعت می کردند. امین به تحریک فضل بن ربیع (از حاجیان و نزدیکان هارون و امین )، پیمان نامه پدر را از کعبه گرفت و آن را سوزانید و از سفارش پدر سرباز زد و پسر خردسالش ((موسی )) را ولیعهد خود نمود. وی دستور داد در خطبه های نماز جمعه ، پس از نام او، ابتدا نام موسی و آن گاه نام مامون و مؤ تمن را بخوانند.

هم چنین به مامون در خراسان نامه ای نوشت و او را به بغداد فرا خواند و برادر دیگرش مؤ تمن را از حکومت منطقه