- دیباچه 1
- پیش گفتار 5
- 1. توان مندی عقلی 9
- فصل اول: اخلاق فردی 9
- اشاره 9
- 2. میانه روی 11
- 3. آراستگی ظاهر 13
- 4. عاقبت اندیشی و محکم کاری 16
- 5. عبادت عاشقانه 17
- 6. حیا 19
- 7. توبه و آمرزش خواهی 21
- اشاره 23
- 8. زهد 23
- زهد، نه از سر محرومیت 26
- 9. کم گویی و سکوت 28
- 10. گفتار سنجیده (فصیح و بلیغ سخن گفتن) 31
- 11. صبر و خویشتن داری 33
- 12. هیبت و عظمت 38
- 1. خوش اخلاقی 41
- اشاره 41
- فصل دوم: اخلاق اجتماعی 41
- اشاره 41
- الف) حکایتی از حسن خلق پیامبر 43
- ب) آثار حسن خلق در بیان نبوی 44
- 2. فروتنی 46
- 3. گذشت 51
- 4. مهرورزی و احسان به مردم 56
- 5. سخاوت 62
- 6. خیرخواهی 65
- 7. خواهش نکردن از دیگران 66
- 8. نرمی و مدارا 67
- 9. هشدار به ثروت مندان 69
- 10. توجه به همسایگان 70
- فصل سوم: اخلاق خانوادگی 73
- 1. پاس داشت مقام پدر و مادر 73
- اشاره 73
- 2. توجه به جایگاه بانوان 75
- 3. نیکورفتاری با کودکان 78
- اشاره 78
- الف) رفتار ظریفانه با کودکان 78
- ب) شخصیت دهی به کودکان 79
- ج) کودکانه بودن با کودکان 81
- د) بازی با کودکان 82
- ه) عدالت در برخورد با کودکان 85
- اشاره 88
- 1. پیوند اجتماعی میان مردم 88
- فصل چهارم: اخلاق اجتماعی و حکومتی 88
- 2. احیا و بزرگ داشت ارزش ها 90
- 3. رعایت حقوق دیگران 93
- 4. مشارکت در مشکلات مردم 95
- 5. انس با مردم 97
- 6. چشم پوشی 97
- 7. عدالت خواهی و عدالت گری 100
- 8. مبارزه با خرافه 105
- 9. جوان مردی و ستم ستیزی 106
- 1. آیین نبرد 110
- فصل پنجم: اخلاق نظامی 110
- اشاره 110
- 2. رفتار شایسته و جوان مردانه با اسیران 112
- فصل ششم: اخلاق اقتصادی 115
- اشاره 115
- 1. کار و تلاش 115
- 2. کار و تقویت عزت نفس 117
- 3. کار کن و از دیگران درخواست مکن 119
- 4. پاداش کار: هم نشینی با پیامبران الهی علیهم السلام 120
- 5. کوشش بیهوده بهْ از خفتگی 122
- اشاره 123
- 1. نگه داری محیط زیست 123
- فصل هفتم: اخلاق زیست محیطی 123
- 2. درخت کاری 126
- 3. سرور و نشاط، ارمغان طبیعت سبز 128
- 1. تشویق مسلمانان به دانش اندوزی 130
- فصل هشتم: اخلاق علمی 130
- اشاره 130
- 2. مقام دانش از دیدگاه رسول اکرم صلی الله علیه و آله 132
- 4. فراگیری دانش از همگان 135
- 3. دانش، ضامن دنیا و آخرت 135
- 5. بزرگ داشت مقام عالمان 138
- 6. رمز برتری عالم بر عابد از زبان نبی 139
- 7. عمل به علم 142
- اشاره 143
- 1. اهتمام به علم پزشکی 143
- فصل نهم: اخلاق پزشکی 143
- 2. ادب تغذیه 144
- 3. پرهیز از پرخوری 145
- 4. تشویق بیماران به مراجعه به پزشک 146
- 5. رابطه سلامت جسم با سلامت روح 147
- کتاب نامه 149
به نام خداوند و در راه او و بر آیین پیامبر خدا، نه برای کشورگشایی و انتقام گیری شخصی، به نبرد بپردازید. با گروهی نجنگید جز آنکه برای آنان کاملاً استدلال کنید؛ بدین گونه که آنها را به گواهی به خداوندی پروردگار و پیامبری محمد صلی الله علیه و آله و آنچه آورده است، بخوانید. اگر سخنان را پذیرفتند، پس برادران دینی شما به شمار می آیند، ولی اگر از پذیرش اسلام سر باز زدند، از آنان بخواهید با خواری، مالیات و جزیه بپردازند. اگر پذیرفتند، از آنها بپذیرید و ایشان در دین خود همچنان می مانند و اگر این را نیز نپذیرفتند، سرانجام با یاری پروردگار، نبرد با آنان را آغاز کنید.(1)
نقل است که امام صادق علیه السلام فرمود:
شیوه حضرت محمد صلی الله علیه و آله چنان بود که هرگاه می خواست سپاهی گسیل دارد، به آنان خطاب می کرد و می فرمود: به نام خداوند و در راه او و بر کیش پیامبر او بروید. خیانت نورزید. اجساد را تکه تکه نکنید. نیرنگ نورزید. پیر کهن سال را نکشید. کودکان را نکشید. زنان را نکشید. جز به هنگام ضرورت، درختی را قطع نکنید و اگر مسلمانی _ معمولی یا مهم _ مشرکی را پناه داد، او در امان است تا با قرآن، آشنا و با آگاهی، مسلمان شود. اگر پس از آن مسلمان شد، برادر دینی شماست و اگر نپذیرفت، او را تا سرزمین امنی همراهی کنید و از خداوند یاری جویید.(2)
1- امام احمد بن حنبل، مسند احمد، ج 5، ص 352؛ به نقل از: حسین سیدی، هم نام گل های بهاری، صص 157 و 158.
2- شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، تحقیق: سید حسن موسوی خرسان، بیروت، دارالتعارف و دار الصعب، 1401ه_ . ق، ج 6، ص 138.