- دیباچه 1
- پیش گفتار 5
- فصل اول: اخلاق فردی 9
- اشاره 9
- 1. توان مندی عقلی 9
- 2. میانه روی 11
- 3. آراستگی ظاهر 13
- 4. عاقبت اندیشی و محکم کاری 16
- 5. عبادت عاشقانه 17
- 6. حیا 19
- 7. توبه و آمرزش خواهی 21
- اشاره 23
- 8. زهد 23
- زهد، نه از سر محرومیت 26
- 9. کم گویی و سکوت 28
- 10. گفتار سنجیده (فصیح و بلیغ سخن گفتن) 31
- 11. صبر و خویشتن داری 33
- 12. هیبت و عظمت 38
- فصل دوم: اخلاق اجتماعی 41
- 1. خوش اخلاقی 41
- اشاره 41
- اشاره 41
- الف) حکایتی از حسن خلق پیامبر 43
- ب) آثار حسن خلق در بیان نبوی 44
- 2. فروتنی 46
- 3. گذشت 51
- 4. مهرورزی و احسان به مردم 56
- 5. سخاوت 62
- 6. خیرخواهی 65
- 7. خواهش نکردن از دیگران 66
- 8. نرمی و مدارا 67
- 9. هشدار به ثروت مندان 69
- 10. توجه به همسایگان 70
- فصل سوم: اخلاق خانوادگی 73
- 1. پاس داشت مقام پدر و مادر 73
- اشاره 73
- 2. توجه به جایگاه بانوان 75
- اشاره 78
- الف) رفتار ظریفانه با کودکان 78
- 3. نیکورفتاری با کودکان 78
- ب) شخصیت دهی به کودکان 79
- ج) کودکانه بودن با کودکان 81
- د) بازی با کودکان 82
- ه) عدالت در برخورد با کودکان 85
- اشاره 88
- 1. پیوند اجتماعی میان مردم 88
- فصل چهارم: اخلاق اجتماعی و حکومتی 88
- 2. احیا و بزرگ داشت ارزش ها 90
- 3. رعایت حقوق دیگران 93
- 4. مشارکت در مشکلات مردم 95
- 6. چشم پوشی 97
- 5. انس با مردم 97
- 7. عدالت خواهی و عدالت گری 100
- 8. مبارزه با خرافه 105
- 9. جوان مردی و ستم ستیزی 106
- 1. آیین نبرد 110
- فصل پنجم: اخلاق نظامی 110
- اشاره 110
- 2. رفتار شایسته و جوان مردانه با اسیران 112
- اشاره 115
- فصل ششم: اخلاق اقتصادی 115
- 1. کار و تلاش 115
- 2. کار و تقویت عزت نفس 117
- 3. کار کن و از دیگران درخواست مکن 119
- 4. پاداش کار: هم نشینی با پیامبران الهی علیهم السلام 120
- 5. کوشش بیهوده بهْ از خفتگی 122
- فصل هفتم: اخلاق زیست محیطی 123
- 1. نگه داری محیط زیست 123
- اشاره 123
- 2. درخت کاری 126
- 3. سرور و نشاط، ارمغان طبیعت سبز 128
- 1. تشویق مسلمانان به دانش اندوزی 130
- اشاره 130
- فصل هشتم: اخلاق علمی 130
- 2. مقام دانش از دیدگاه رسول اکرم صلی الله علیه و آله 132
- 3. دانش، ضامن دنیا و آخرت 135
- 4. فراگیری دانش از همگان 135
- 5. بزرگ داشت مقام عالمان 138
- 6. رمز برتری عالم بر عابد از زبان نبی 139
- 7. عمل به علم 142
- 1. اهتمام به علم پزشکی 143
- فصل نهم: اخلاق پزشکی 143
- اشاره 143
- 2. ادب تغذیه 144
- 3. پرهیز از پرخوری 145
- 4. تشویق بیماران به مراجعه به پزشک 146
- 5. رابطه سلامت جسم با سلامت روح 147
- کتاب نامه 149
میانه روی، بر شما باد به میانه روی».(1)
آن حضرت در جای دیگر، به یکی از یاران خود فرمود:
ای ابادرداء، پیکرت بر تو حقی دارد. خانواده ات نیز بر تو حقی دارند. پس گاه روزه [مستحبی ]بگیر و زمانی روزه [مستحبی] نگیر. نماز بخوان و بخواب [و همه شب ها برای نماز مستحبی بیدار نباش] و حق هر کس را به او بده.(2)
3. آراستگی ظاهر
3. آراستگی ظاهر
آرایش و آراستگی ظاهر افزون بر آنکه حفظ شخصیت و عزت و کرامت آدمی را در پی دارد و انسان را در دیدگاه دیگران محبوب جلوه می دهد، به معنای احترام به احساسات و عواطف دیگران نیز هست؛ زیرا همه انسان ها به طور فطری و طبیعی، پاکیزگی و آراستگی را دوست دارند و از دیدن چنین مناظری لذت می برند.
از این رهگذر، پیامبر گرامی اسلام در مقام برترین الگوی انسان ها، به آرایش و تمیزی ظاهر خویش بسیار اهتمام می ورزید و توجه آن حضرت به تهذیب و بندگی، وی را از پرداختن به زیبایی ظاهر باز نمی داشت. «آن
1- شیخ صدوق، خصال، مقدمه، ترجمه و تصحیح: سید احمد فهری زنجانی، تهران، انتشارات علمیه اسلامیه، ص 618.
2- محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث، چ 3، 1403 ه_ . ق، ج 67، ص 128.