ماه تابان : سیری در اخلاق نبوی صلی الله علیه و آله صفحه 39

رسول خدا صلی الله علیه و آله هیبت و تواضع را یک جا در وجود خویش داشت تا از این رهگذر، هم بزرگی مقامش در نگاه دیگران محفوظ بماند و هم مردمان، یارای هم نشینی و معاشرت با او را داشته باشند. البته تواضع و فروتنی او نیز به سبب آگاهی وی از شدت هیبت او بوده است و با فروتنی اش، از سنگینی هیبت خود می کاست تا میان این دو تعادل برقرار شود. نکته دیگر اینکه چنین تواضعی _ به دور از ذلت و زبونی _ تنها از کسانی بروز می یابد که درونی قوی و مقتدر دارند و چنین نمی پندارند که با فروتنی در کردار خویش، به خواری می افتند. بدین ترتیب، متکبران بیشتر از کسانی هستند که در خود احساس ضعف می کنند و شخصیتی ناتوان دارند که هیبت، آنان را مایه نمی بخشد. به همین سبب نیز برای جبران کاستی درون و ضعف شخصیت خود، از تکبر ورزیدن و تحقیر دیگران و برتری طلبی بر آنان کمک می جویند و به هیبت ساختگی خود که از مال و ثروت یا از مقام و موقعیت مایه می گیرد، می بالند. حال اگر آن ثروت از دست رود و مقام و موقعیت از آنان ستانده شود، احساس پوچی و کوچکی می کنند. در مقابل، کسی که هیبت شخصیتش ناشی از بزرگی و شکوه خداوندی و علم و فضیلت و قوت نفس خدادادی است، به هیبت ساختگی و تکبر بر دیگران و اهانت به آنان نیاز ندارد و این گونه بود هیبت رسول خدا صلی الله علیه و آله که از مایه های خدایی سرچشمه می گرفت.

«مجلسی را که پیامبر و یارانش در آن حضور داشتند، به اوصافی ستوده اند که از هیبت والای او و وقار فراوان و عظمت نهفته در سکوت او حکایت دارد. آن حضرت در عین حال، آن قدر در فروتنی پیش رفته بود که خود، به