- دیباچه 1
- پیش گفتار 5
- اشاره 9
- فصل اول: اخلاق فردی 9
- 1. توان مندی عقلی 9
- 2. میانه روی 11
- 3. آراستگی ظاهر 13
- 4. عاقبت اندیشی و محکم کاری 16
- 5. عبادت عاشقانه 17
- 6. حیا 19
- 7. توبه و آمرزش خواهی 21
- اشاره 23
- 8. زهد 23
- زهد، نه از سر محرومیت 26
- 9. کم گویی و سکوت 28
- 10. گفتار سنجیده (فصیح و بلیغ سخن گفتن) 31
- 11. صبر و خویشتن داری 33
- 12. هیبت و عظمت 38
- 1. خوش اخلاقی 41
- اشاره 41
- فصل دوم: اخلاق اجتماعی 41
- اشاره 41
- الف) حکایتی از حسن خلق پیامبر 43
- ب) آثار حسن خلق در بیان نبوی 44
- 2. فروتنی 46
- 3. گذشت 51
- 4. مهرورزی و احسان به مردم 56
- 5. سخاوت 62
- 6. خیرخواهی 65
- 7. خواهش نکردن از دیگران 66
- 8. نرمی و مدارا 67
- 9. هشدار به ثروت مندان 69
- 10. توجه به همسایگان 70
- فصل سوم: اخلاق خانوادگی 73
- 1. پاس داشت مقام پدر و مادر 73
- اشاره 73
- 2. توجه به جایگاه بانوان 75
- اشاره 78
- الف) رفتار ظریفانه با کودکان 78
- 3. نیکورفتاری با کودکان 78
- ب) شخصیت دهی به کودکان 79
- ج) کودکانه بودن با کودکان 81
- د) بازی با کودکان 82
- ه) عدالت در برخورد با کودکان 85
- 1. پیوند اجتماعی میان مردم 88
- اشاره 88
- فصل چهارم: اخلاق اجتماعی و حکومتی 88
- 2. احیا و بزرگ داشت ارزش ها 90
- 3. رعایت حقوق دیگران 93
- 4. مشارکت در مشکلات مردم 95
- 5. انس با مردم 97
- 6. چشم پوشی 97
- 7. عدالت خواهی و عدالت گری 100
- 8. مبارزه با خرافه 105
- 9. جوان مردی و ستم ستیزی 106
- 1. آیین نبرد 110
- اشاره 110
- فصل پنجم: اخلاق نظامی 110
- 2. رفتار شایسته و جوان مردانه با اسیران 112
- فصل ششم: اخلاق اقتصادی 115
- اشاره 115
- 1. کار و تلاش 115
- 2. کار و تقویت عزت نفس 117
- 3. کار کن و از دیگران درخواست مکن 119
- 4. پاداش کار: هم نشینی با پیامبران الهی علیهم السلام 120
- 5. کوشش بیهوده بهْ از خفتگی 122
- فصل هفتم: اخلاق زیست محیطی 123
- 1. نگه داری محیط زیست 123
- اشاره 123
- 2. درخت کاری 126
- 3. سرور و نشاط، ارمغان طبیعت سبز 128
- 1. تشویق مسلمانان به دانش اندوزی 130
- فصل هشتم: اخلاق علمی 130
- اشاره 130
- 2. مقام دانش از دیدگاه رسول اکرم صلی الله علیه و آله 132
- 3. دانش، ضامن دنیا و آخرت 135
- 4. فراگیری دانش از همگان 135
- 5. بزرگ داشت مقام عالمان 138
- 6. رمز برتری عالم بر عابد از زبان نبی 139
- 7. عمل به علم 142
- 1. اهتمام به علم پزشکی 143
- فصل نهم: اخلاق پزشکی 143
- اشاره 143
- 2. ادب تغذیه 144
- 3. پرهیز از پرخوری 145
- 4. تشویق بیماران به مراجعه به پزشک 146
- 5. رابطه سلامت جسم با سلامت روح 147
- کتاب نامه 149
پیامبر همواره خوش رو و خندان و ملایم بود. هرگز خشن، سنگ دل، پرخاشگر، بدزبان و عیب جو نبود. هیچ کس از او ناامید نمی شد. سه چیز را از نهاد خود رانده بود: مجادله در سخن، پرگویی و دخالت در کاری که به او مربوط نمی شد. کسی را سرزنش نمی کرد، لغزش ها و عیب های پنهانی مردم را جست وجو نمی کرد. هرگز سخن نمی گفت، مگر در موردی که به ثواب الهی امید داشت. هرگاه فرد غریب و ناآگاهی با او با خشونت سخن می گفت و درخواستی داشت، تحمل می کرد و به یارانش می فرمود: «هرگاه کسی را دیدید که حاجتی دارد، به او عطا کنید.» هرگز کلام کسی را قطع نمی کرد تا سخنش پایان گیرد.(1)
من ندیدم در جهان جست وجو
هیچ اهلیت به از خلق نکو(2)
(مولوی)
الف) حکایتی از حسن خلق پیامبر
الف) حکایتی از حسن خلق پیامبر
در حکایتی از سفینه البحار نوشته شیخ عباسی قمی درباره حسن خلق پیامبر چنین می خوانیم:
چون در جنگ احد، دندان های پیامبر شکست و چهره نورانی آن حضرت زخم برداشت، این امر بر اصحاب آن حضرت گران آمد تا آنجا که به آن حضرت گفتند: آنان را نفرین کن! پیامبر در پاسخ فرمود: من برانگیخته نشدم تا لعن و نفرین کنم، بلکه مبعوث شدم تا برای مردم
1- شیخ صدوق، معانی الاخبار، تحقیق: علی اکبر غفاری، تهران، انتشارات اسلامی،1361، ص83 .
2- مثنوی معنوی، دفتر دوم، بیت 812 .