ماه تابان : سیری در اخلاق نبوی صلی الله علیه و آله صفحه 44

رحمت باشم. آن گاه افزود: پروردگارا! قوم مرا هدایت کن؛ چرا که آنان نمی دانند.(1)

سپس شیخ عباس قمی به نقل از قاضی عیاض، راوی این حکایت می گوید:

در این جمله پیامبر که فرمود: «پروردگارا! قوم مرا هدایت کن؛ زیرا آنان نمی دانند»، دقت کن و ببین که تمام فضل و همه درجه های احسان و حسن خلق و کرامت نفس و اوج صبر و حلم در آن جمع شده است؛ زیرا پیامبر تنها به سکوت در برابر نامردمی ها و جسارت آنان بسنده نکرد، بلکه آنان را عفو کرد و به آنان مهر ورزید و ترحم کرد و حتی در حق آنان دعا کرد و برای آنان شفاعت خواست و فرمود: پروردگارا! آنان را هدایت کن. دیگر آنکه از روی شفقت و مهرورزی در حق آنان، آنها را به خویش نسبت داد و فرمود: قوم مرا هدایت کن. در پایان نیز از طرف خود، در برابر خداوند از آنان عذرخواهی کرد و فرمود: همانا قوم من، ندانسته چنین کاری را انجام می دهند.(2)

به تعبیر مولوی:

پیشه اش اندر ظهور و در کمون

اِهْدِ قَومی اِنَّهُم لایَعْلَمُونَ(3)

ب) آثار حسن خلق در بیان نبوی

ب) آثار حسن خلق در بیان نبوی

حسن خلق، فضای جامعه را شاد می کند و تأثیر فراوانی بر روح و روان اجتماع می گذارد. حسن خلق، دل ها را به هم پیوند می زند و انسان ها را از وحشت تنهایی و غربت می رهاند. همچنین سبب ایجاد احساس شخصیت در

1- شیخ عباس قمی، سفینه البحار، ج 2، ص 96.
2- شیخ عباس قمی، سفینه البحار، ج 2، ص 96.
3- مثنوی، دفتر ششم، بیت 169.