- دیباچه 1
- پیش گفتار 5
- اشاره 9
- 1. توان مندی عقلی 9
- فصل اول: اخلاق فردی 9
- 2. میانه روی 11
- 3. آراستگی ظاهر 13
- 4. عاقبت اندیشی و محکم کاری 16
- 5. عبادت عاشقانه 17
- 6. حیا 19
- 7. توبه و آمرزش خواهی 21
- 8. زهد 23
- اشاره 23
- زهد، نه از سر محرومیت 26
- 9. کم گویی و سکوت 28
- 10. گفتار سنجیده (فصیح و بلیغ سخن گفتن) 31
- 11. صبر و خویشتن داری 33
- 12. هیبت و عظمت 38
- 1. خوش اخلاقی 41
- اشاره 41
- فصل دوم: اخلاق اجتماعی 41
- اشاره 41
- الف) حکایتی از حسن خلق پیامبر 43
- ب) آثار حسن خلق در بیان نبوی 44
- 2. فروتنی 46
- 3. گذشت 51
- 4. مهرورزی و احسان به مردم 56
- 5. سخاوت 62
- 6. خیرخواهی 65
- 7. خواهش نکردن از دیگران 66
- 8. نرمی و مدارا 67
- 9. هشدار به ثروت مندان 69
- 10. توجه به همسایگان 70
- فصل سوم: اخلاق خانوادگی 73
- اشاره 73
- 1. پاس داشت مقام پدر و مادر 73
- 2. توجه به جایگاه بانوان 75
- الف) رفتار ظریفانه با کودکان 78
- اشاره 78
- 3. نیکورفتاری با کودکان 78
- ب) شخصیت دهی به کودکان 79
- ج) کودکانه بودن با کودکان 81
- د) بازی با کودکان 82
- ه) عدالت در برخورد با کودکان 85
- اشاره 88
- فصل چهارم: اخلاق اجتماعی و حکومتی 88
- 1. پیوند اجتماعی میان مردم 88
- 2. احیا و بزرگ داشت ارزش ها 90
- 3. رعایت حقوق دیگران 93
- 4. مشارکت در مشکلات مردم 95
- 6. چشم پوشی 97
- 5. انس با مردم 97
- 7. عدالت خواهی و عدالت گری 100
- 8. مبارزه با خرافه 105
- 9. جوان مردی و ستم ستیزی 106
- 1. آیین نبرد 110
- اشاره 110
- فصل پنجم: اخلاق نظامی 110
- 2. رفتار شایسته و جوان مردانه با اسیران 112
- فصل ششم: اخلاق اقتصادی 115
- 1. کار و تلاش 115
- اشاره 115
- 2. کار و تقویت عزت نفس 117
- 3. کار کن و از دیگران درخواست مکن 119
- 4. پاداش کار: هم نشینی با پیامبران الهی علیهم السلام 120
- 5. کوشش بیهوده بهْ از خفتگی 122
- فصل هفتم: اخلاق زیست محیطی 123
- اشاره 123
- 1. نگه داری محیط زیست 123
- 2. درخت کاری 126
- 3. سرور و نشاط، ارمغان طبیعت سبز 128
- 1. تشویق مسلمانان به دانش اندوزی 130
- فصل هشتم: اخلاق علمی 130
- اشاره 130
- 2. مقام دانش از دیدگاه رسول اکرم صلی الله علیه و آله 132
- 4. فراگیری دانش از همگان 135
- 3. دانش، ضامن دنیا و آخرت 135
- 5. بزرگ داشت مقام عالمان 138
- 6. رمز برتری عالم بر عابد از زبان نبی 139
- 7. عمل به علم 142
- اشاره 143
- 1. اهتمام به علم پزشکی 143
- فصل نهم: اخلاق پزشکی 143
- 2. ادب تغذیه 144
- 3. پرهیز از پرخوری 145
- 4. تشویق بیماران به مراجعه به پزشک 146
- 5. رابطه سلامت جسم با سلامت روح 147
- کتاب نامه 149
اَقْرَبُکُمْ مِنّی مَجْلِساً یَوْمَ الْقِیامَهِ اَحْسَنُکُمْ خُلْقاً وَ خَیْرُکُم لاَِهْلِهِ.(1)
نزدیک ترین شما در روز قیامت در مجلس من، کسی است که اخلاقش از همه نیکوتر و برای خانواده اش از همه بهتر باشد.
انسان خوش خلق، از برگزیدگان جامعه به شمار می رود:
خِیارُکُمْ اَحْسَنُکُمْ اَخْلاقاً الَّذِینَ یَألِفُونَ وَ یُؤْلَفُون.(2)
برگزیدگان و بهترین شما کسانی هستند که اخلاقشان از همه نیکوتر باشد؛ کسانی که با مردم انس می گیرند و مردم نیز با آنان انس دارند.
2. فروتنی
2. فروتنی
انسان یکی هزار شود از فتادگی
هر دانه ای که خاک نشین گشت خرمن است(3)
فروتنی در عین بهره مندی از جان مایه های علمی و معنوی، ناشی از شخصیت بهنجار و بی نیازی شخص از شهرت و ستایش دیگران است و تنها در یک انسان تکامل یافته دیده می شود. به تعبیر صائب:
تواضع است دلیل رسیدن به کمال
که چون سوار به مقصد رسد پیاده شود
لقمان حکیم به فرزندش توصیه می کند:
1- بحارالانوار، ج 71، ص 387.
2- بحارالانوار، ج 77، ص 149.
3- صائب تبریزی.