بانک جامع مناسبت ها صفحه 298

وثوق الدوله، صدراعظم احمدشاه قاجار از نخستین روزهایی که زمام امور را در دست گرفت، به طور محرمانه مذاکراتی را برای انعقاد یک قرارداد با نمایندگان دولت انگلیس آغاز کرد که این مذاکرات، به صورت کاملاً سری، در حدود نه ماه به طول انجامید. سرانجام در روز هجدهم مرداد سال 1298 ش یک روز پس از امضای قرارداد 1919 م در حالی که شاه قاجار عازم اروپا بود، ناگهان و بدون زمینه قبلی، اعلامیه وثوق الدوله به ضمیمه متن قرارداد در ایران منتشر شد و اعلام گردید که این قرارداد مورد تصویب هیئت وزیران قرار گرفته است. این قرارداد شامل شش ماده و یک مقدمه و خلاصه آن عبارت بود از تعهدات انگلستان درباره احترام مطلق به استقلال و تمامیت ایران، تامین مستشاران انگلیسی برای ادارات ایران و همکاری با ایران در زمینه احداث خطوط آهن و شبکه ارتباطی به همراه اعطای وام از طرف انگلستان. همچنین به موجب این قرارداد، انگلیس، زمام امور مالی، اقتصادی و ارتش ایران را در دست می گرفت و ارتش متحدالشکل زیر نظر فرماندهان انگلیسی تشکیل می شد. تعرفه گمرکی نیز در ظاهر برای حفظ منافع ایران و در حقیقت به سود بریتانیا تغییر می یافت. با انتشار این بیانیه، موجی از مخالفت و موافقت در کشور برخاست و وثوق الدوله برای آرام کردن اوضاع، به مخالفان خود، مقادیر زیادی رشوه داد. همچنین این قرارداد در خارج از کشور، مورد مخالفت آمریکا و فرانسه که منافع خود را در خطر می دیدند قرار گرفت و سرانجام این معاهده، به علت فشار شدید افکار عمومی، عملی نشد و پس از برکناری وثوق الدوله، لغو گردید.

مناسبت 03: درگذشت مترجم و نویسنده توانا "ابوالقاسم پاینده" (1363 ش)

شرح مناسبت:

استاد ابوالقاسم نجف آبادی معروف به پاینده در سال 1292 ش در نجف آباد به دنیا آمد. ابتدا به تحصیل علوم قدیم روی آورد و در اصفهان به تکمیل آن پرداخت. دشواری معیشت او را ناگزیر به کار در چاپخانه نمود و این شغل، نقشی بنیادی در گزینش راهی داشت که پس از آن، پاینده به آن روی آورد. پاینده در سال 1308 فعالیت مطبوعاتی خود را آغاز کرد و در 19 سالگی به تهران رفت و با روزنامه ها و مجلات گوناگون همکاری نمود. وی در 1321 مجله صبا را بنیان نهاد و آن را تا 9 سال انتشار داد. ابوالقاسم پاینده نزدیک به چهل اثر از خود به جای نهاد که بزرگ ترین آن، ترجمه قرآن مجید است و با اصلاحاتی که پس از چاپ نخست آن انجام داد، آن را از ترجمه های موفق قرآن گردانید و به سبب آن در سال 1336 مورد تقدیر قرار گرفت. استاد پاینده، داستان نویس توانایی بود و گام های بلند و استواری در نمایاندن زندگی مردم پیرامون خود برداشت. داستان های وی سبکی واقع گرایانه دارند و به کنایه و طنز آمیخته اند. در میان آثار او، ترجمه مروج الذَّهب و از آن مهم تر و مفصل تر، ترجمه سراسر تاریخ طبری، حایز اهمیت است و نثر شیوا و روانی دارد. وی سرانجام در 18 مرداد 1363 در 71 سالگی درگذشت.

مناسبت 04: رحلت آیت اللَّه "میرزا محمد ثقفی" پدر همسر حضرت امام خمینی(ره) (1364 ش)

شرح مناسبت:

آیت اللَّه میرزا محمد ثقفی در حدود سال 1273 ش (1313 ق) در تهران تولد یافت. ایشان پس از گذراندن مقدمات علوم اسلامی، برای ادامه تحصیل، راهی حوزه علمیه قم شد و از محضر استادان نامداری همچون سیدابوالحسن رفیعی قزوینی و حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی بهره برد و از آنان اجازه اجتهاد و روایت گرفت. آیت اللَّه ثقفی پس از آن به تهران بازگشت و تا پایان زندگی به تالیف کتاب، ارشاد مردم و انجام وظایف شرعی پرداخت. از این عالم ربانی که پدر همسر امام خمینی(ره) می باشد، تألیفات ارزنده ای به یادگار مانده است که تفسیر روان جاوید، حاشیه بر تقریرات منظومه سیدابوالحسن رفیعی و دیوان اشعار از آن جمله اند. سرانجام این عالم بزرگوار در هجدهم مرداد سال 1364 ش برابر با 1405 ق در 91 سالگی دار فانی را وداع گفت و در رواق ابوالفتوح رازی در حرم حضرت عبدالعظیم(ع) در ری مدفون شد.

مناسبت 05: عملیات ایذایی فتح 9 در منطقه خورمال در استان سلیمانیه عراق (1366 ش)

مناسبت مذکور دارای شرح نمی باشد

روز 19