بانک جامع مناسبت ها صفحه 506

مناسبت 05: درگذشت نویسنده شهیر "سیدمحمدعلی جمالزاده" پدر داستان نویسی نوین ایران (1376 ش)

شرح مناسبت:

سیدمحمدعلی جمالزاده در سال 1270 ش در اصفهان و در خانواده ای بزرگ و عالم به دنیا آمد. پدرش سیدجمال الدین واعظ اصفهانی همدانی از پرنفوذترین مبلغان مذهبی دوران مشروطه بود و نقش مهمی در آن نهضت داشت. در سال های جوانی محمدعلی، وی همگام با پدر و پس از آن از فعالان برجسته حرکت اصلاح طلبانه مشروطیت به شمار می رفت که یکی از دلایل این حضور ضد استبدادی، دستگیری و قتل پدرش در جریان مشروطیت به دست عمّال محمدعلی شاه قاجار بود. سیدمحمدعلی جمالزاده پس از اتمام تحصیلات ابتدایی، راهی بیروت و سپس پاریس شد و در فرانسه در رشته حقوق فارغ التحصیل گردید. وی در 22 سالگی در حالی که بسیاری از مناطق ایران بی طرف در جریان جنگ جهانی اول به اشغال دولت های روس و انگلیس و عثمانی درآمده بود به کرمانشاه رفت و ارتش کوچکی از کردها برای جنگ با متفقین به وجود آورد. اما خیلی زود این کار را رها کرد و راهی برلین در آلمان شد. جمالزاده سپس به مدت بیست و پنج سال در دفتر بین المللی کار در ژنو شروع به فعالیت نمود و در کنار آن به مطالعات وسیعی دست زد. با فرا رسیدن شهریور 1320 ش، حیات ادبی جمالزاده شروع شد و چند داستان از او در تهران به چاپ رسید. وی تحت تأثیر آشنایی با روشنفکران ایرانی به این نیتجه رسید که یکی ازدلایل بی سوادی وسیع مردم ایران در آن زمان این است که نخبگان تحصیل کرده، تنها برای خوش آمد یکدیگر می نویسند، حال آنکه در غرب، حتی متفکران بزرگ هم در نویسندگی از نهایت سادگی بهره می گیرند. نتیجه این اندیشه، نوشتن و انتشار تعدادی داستان های کوتاهِ ابتکاری بود که بعدها اساس نخستین کتاب وی با نام "یکی بود، یکی نبود" گردید.

این کتاب ولوله ای در میان خوانندگان فارسی زبان انداخت، چرا که او برخلاف عادت معمول نویسندگان معاصرش، در داستان خود از لغات و اصطلاحات روزمره مردم استفاده کرد و از دشوارنویسی پرهیز نمود، که این، ویژگی خاص نوشته های اوست. گنج شایگان، صحرای محشر، خاک و آدم و دشمن ملت و … از جمله کتاب های جمالزاده است که در نتیجه آن ها، از او به عنوان پدر داستان نویسی ایران یاد کرده اند. سرانجام محمدعلی جمالزاده در حالی که در حدود نود سال در اروپا می زیست ولی همیشه قلبش برای وطن می تپید، در هفدهم آبان 1376 برابر با 8 نوامبر 1977 م پس از عمری طولانی در 106 سالگی درگذشت و در ژنو به خاک سپرده شد.

روز 18

مناسبت 01: اعدام "سیدحسین امامی" عضو جمعیت فدائیان اسلام به جرم ترور "عبدالحسین هژیر" (1328ش)

شرح مناسبت:

پس از برگزاری انتخابات فرمایشی مجلس مؤسسان، شاه دستور برگزاری انتخابات دوره شانزدهم مجلس شورای ملی را صادر کرد. اما دربار در این انتخابات دست برد و از مخالفان کسی به مجلس راه نیافت. جمعیت فدائیان اسلام که بنا به درخواست آیت اللَّه کاشانی از ملّیون حمایت می کردند، این عمل را دسیسه عبدالحسین هژیر، وزیر دربار پهلوی می دانستند. بنابراین سیدحسین امامی، از اعضای فعال جمعیت فدائیان اسلام مامور اعدام انقلابی هژیر شد و امامی، هژیر را در 13 آبان ماه 1328 ترور نمود. امامی در جریان ترور بازداشت شد و از آن پس شکنجه های شبانه روزی او آغاز گردید. بی پروایی امامی در اعتراف به قتل هژیر سبب شد که دادگاه، دو روز پس از ترور تشکیل جلسه دهد و حکم اعدام امامی را صادر کند. سرانجام رژیم از ترس اقدام فدائیان اسلام برای آزاد ساختن امامی، وی را در ساعت 2 بامداد روز 18 آبان، پنج روز پس از ترور هژیر، اعدام کرد و بدین ترتیب، فدائیان اسلام، اولین شهید خود را در راه آرمان بلند اسلامی خویش تقدیم نمود.

مناسبت 02: شهادت مبارز انقلابی شیخ "نصرت اللَّه انصاری" در زیر شکنجه ساواک (1355ش)

شرح مناسبت: