سه شنبه
٢١ آوریل ١٩٢٥
٢٧ رمضان ١٣٤٣
تشکیل جلسه مجلس شورای ملی
مجلس شورای ملی، دو ساعت و نیم پس از غروب، به ریاست مؤتمنالملک تشکیل شد. دستور امروز مجلس، انتخاب چهار منشی و سه مباشر بود که انجام شد. تعدادی لایحه نیز از طرف وزارت مالیه تقدیم شد که از آن جمله بود انحصار تجارت قند و شکر به دولت و اختصاص منافع آن برای راهسازی.(1)
ممنوعیت کاربرد القاب در قشون
رضا خان با صدور حکم قشونی ٢٦٧ به کارگیری القاب را در میان شاغلین در قشون و نظامیان ممنوع اعلام کرد. در ماده یک این حکم آمده است: «مقرر میداریم عموم صاحب منصبان و مستخدمین قشونی القاب خود را متروک و استعمال ننمایند.»(2)
تقاضای شیخ خزعل برای تغییر مسیر
شیخ خزعل تقاضا کرده است مسیر حرکت او را به طرف تهران از شیراز قرار دهند. حاکم نظامی خوزستان با ارسال تلگرامی به رضا خان نوشت: «شیخ آمدن از راه خرمآباد را به واسطه ضعف [و] پیری ناگوار دانسته و مایل است از راه شیراز بیاید.» سرتیپ فضل الله زاهدی افزود: «به هر ترتیبی که امر شود اعزام میشود.»(3)
صدور مجوز اسلحه برای اطرافیان سردار شرف
پس از آن که مسئولیت اموال و خانواده شیخ خزعل به پسرش، سردار شرف، سپرده شد، حاکم نظامی خوزستان از او خواست آنچه اسلحه از پدرش و اطرافیان در فیلیه است تسلیم نماید. و نیز به او پیشنهاد کرد برای محافظت از کاخ فیلیه اگر نگهبانانی تقاضا کند، تا نیم گروهان در اختیارش قرار خواهد داد. سردار شرف ضمن تعهد به این که سلاح های باقی مانده پدرش را تحویل حاکم نظامی دهد، برای ٣٠ نفر از نوکر هایش درخواست جواز اسلحه کرد تا از خانواده شیخ محافظت کنند. با این تقاضا موافقت شد. همچنین ریاست طایفه محیسن نیز به سردار شرف سپرده شد.(4)
توقف توزیع مدال در سیستان
مانسُن، جانشین سر پرسی لورن، با ارسال نام های به وزارت امور خارجه و در پاسخ به نامه این وزارت خانه نوشت که توزیع مدال توسط انگلیس در سیستان متوقف شده است. وی از قول ماژور فیشر، کنسول انگلیس در سیستان، افزود که از زمان ورود کنسول یاد شده به آن منطقه فقط ١٣ مدال به ایرانیان داده شده است. مانسُن افزود این خبر که مأموران انگلیس برای اهدای این نشانها جار زدهاند، نادرست است.(5)
دستور جلوگیری از صید ماهی توسط روسها
در پی رسیدن خبر صید ماهی توسط روسها در حسن کیاده (ر.ک: ٢٢ فروردین) وزارت جنگ به فرمانده تیپ شمال دستور داد، از این اقدام جلوگیری کند.(6)
پاسخ فرمانده تیپ شمال به شاکیان خیابانکشی
سرتیپ محمدحسین آیرم در پاسخ به شکایات برخی از اهالی رشت نسبت به خیابانکشی سرتاسری شهر، در تلگرامی به رضا خان (ر.ک: ١٧ فروردین) اطلاع داد که یکی از محرکان، خاندان حاجیملک است. آنان با این گمان که خیابان از املاک آنها عبور خواهد کرد، با نفوذ در کمیسیون بلدی درصدد تغییر نقشه بودند که جلوگیری شد. محرک بعدی سیدزینالعابدین است. وی «از اشخاصی است که عملیات او برخلاف قشون، و در موقع کنارهجویی [= استعفای] بندگان حضرت اشرف، علناً در رشت عقاید [مخالف] خود را اظهار و برای همین مخالفت، از گیلان رانده شد.»(7)
پیجویی شکایت کمپانی نفت انگلیس و ایران
در پی توقف کار کمپانی نفت انگلیس و ایران در ناحیه دهلران و شکایت گرین هاوس، مدیر آن شرکت، به رضا خان، وزیر جنگ و ریاست وزراء، رضا خان با ارسال تلگرامی به امیرلشکر غرب، خواستار آگاهی از اقدامات آن یگان برای رفع مانع یاد شده گردید.
1- روزنامه ایران، س ٩، شم ١٨٠٦، ص ١.
2- اسناد وزارت امور خارجه، ٤-١٢-٣١-١٣٠٤.
3- اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، س ١٣٠٤، پ ١٤٤، ص ٩٠. رضا خان در پاسخ به این تلگرام تأکید کرد که از همان راه خرمآباد به تهران منتقل شود. (همان، ص ٨٩)
4- همان، صص ٨٣ تا ٨٥.
5- همان، س ١٣٠٤، پ ١٥٠، ص ٦.
6- همان، س ١٣٠٤، پ ٧، ص ٤٧٨. به نظر میرسد محمدحسین آیرم، فرمانده تیپ شمال، توان جلوگیری از صید ماهی توسط روسها را نداشت. وی با این که در ٢٢ فروردین خبر را به وزارت جنگ داده بود، در پاسخ به دستور اخیر نوشت که روسها در هیچ منطق های اقدام به صید ماهی نکرده، فقط در حسن کیاده ماهی حرام صید میکنند. آیا منظور از جلوگیری شامل حسن کیاده است؟! (همان، ص ٤٧٧) و با این که به وی تأکید شد در حسن کیاده هم ممانعت کنند، ولی وی پاسخ داد به اخطار او توجهی نمیکنند. (همان، صص ٤٧٥ و ٤٧٦).
7- همان، س ١٣٠٤، پ ٧، صص ٥٠٠ و ٥٠١. بنابر آن چه که در منابع انگلیسی آمده، تظاهرات ضد دولتی رشت علیه اقدامات محمدحسین آیرم که به اسم خیابان کشی موجب نارضایتی های زیادی شده بود، خیلی زود فروکش نکرد. اول این که به قشون اجازه تیراندازی داده شد؛ دوم اینکه در محل کنسولگری های انگلیس و شوروی نظامیانی گمارده شد تا از هر بستنشینی جلوگیری شود؛ و بالاخره «هر چند افسر فرمانده کل هنوز با علما آشتی نکرده، علما نیز همچنان با فراخوان او مخالفت میکنند.» (FO E 3956/82/34)