تفسیر نمادهای دینی صفحه 22

ص:23

معناست که ذات از دست­رس ما خارج است و فنومن یعنی پدیدار در محدوده تفسیر ما جای می­گیرد.(1)

در حقیقت، نکته دقیق فلسفه پدیدارشناسی این است ­که ما باید به تفسیر بپردازیم، نه به تبیین؛ به­ این دلیل که انسان به ذات اشیا دست­رسی ندارد. با این توضیح، روشن شد که رویکرد ما در نمادها، رویکرد تفسیری است، نه تبیینی.

پس از این مقدمه، قلمرو نمادها را در دین و در حقیقت، رابطه میان دین و معنا (نمادها) را بررسی می­کنیم.

دین و معنا

_وبر_، دین را در اصل، فراهم کننده توجیه مذهبی برای بخت بد و نیک می­دانست.(2) این قضیه از بسیاری جنبه­ها پیش از آنکه یک بینش جامعه­شناختی باشد، ره یافتی روان­شناختی است. البته _وبر_ میان بینش مرکب از عناصر عقلی عاطفی و روابط میان فرهنگ­ها و گروه­های اجتماعی، تنها تلفیقی جامعه­شناختی صورت داده است. این تلفیق، او را به یکی از پیش گامانِ ترکیب ره یافت­های نظری پیشین تبدیل کرده ­است. _پیتر برگر_ یکی از این پیش گامان بانفوذ است­­­­­ که مانند _وبر_، دین را از سرچشمه­های مهمی می­انگارد که انسان­ها در دوران­های مختلف کوشیده­اند تا با آن، وجودشان را معنا­دار سازند، ولی یکی از کسانی که پیش از وبر و برگر سهم مهمی در این قضیه داشت، _کلیفورد گیرتس_ بود که مانند آن دو، بر معنای دین تأکید می­کرد.