تفسیر نمادهای دینی صفحه 26

ص:27

_فریدریش اشلایر ماخر_، اولین پژوهشگری بود که درصدد ساختن نظریه­ عام تأویل برآمد؛ نظریه­ای که می­توان آن را در مورد متونی غیر از متون مذهبی نیز به کار بست. اشلایرماخر آنچه را به نام «دور هرمنوتیکی» معروف شده است، چنین فرمول بندی کرد که: «یک چیز، جز در چارچوب کل فهمیده نمی­شود.» برای مثال، معنای یک واژه به اعتبار جمله­ای که آن واژه جزئی از آن است، دریافت می­شود و آن جمله نیز تنها به اعتبار واژه­های سازنده­ آن فهم شدنی است. فهم، در مقام انطباقِ پیوسته­ جزء و کل رخ می­دهد. به باور وی، این روند در فهم مسائل اجتناب­ناپذیر است. این دیدگاهی است­ که در هرمنوتیک سده­ بیستم نیز باقی مانده است. بر این اساس، او معتقد بود ما نویسنده روزگاران گذشته را بهتر از خود وی می­فهمیم؛ زیرا می­توانیم او را در زمینه تاریخی گسترده­تری نسبت به گذشته بنگریم.

اشلایر ماخر طرحی کلی از هرمنوتیک دستوری ارائه می­دهد که به زبان و معناشناسی خود متن می­پردازد و نیز طرحی از هرمنوتیک فنی به دست می­دهد که از زبان فراتر می­رود و ذهنیت نویسنده را بررسی می­کند. او در آثار بعدی­اش بر هرمنوتیک فنی یا منش «پیش­گویانه­» کار هرمنوتیکی تأکید کرد.

پژوهش­های زبان شناسانه­ _ویلهلم فن هومبولت_ نیز پیش درآمدی بر هرمنوتیک معاصر است. او با بیان این مطلب که زبان فرد، نگاه او به جهان را شکل می­دهد، اهمیت فلسفی بیشتری به مسائل مربوط به سرشت زبان و تأویل آن بخشید. با این حال، هرمنوتیک را یک آلمانی دیگر؛ یعنی _ویلهلم دیلتای _به جایگاه فلسفی والاتری رسانید.(1)