تفسیر نمادهای دینی صفحه 29

ص:30

هرچند این امر به آن معنا نیست که ما هر کاری بخواهیم، می­توانیم با اثر بکنیم. فهم هرمنوتیکی، نتیجه گفت­وگویی اصیل میان حال و گذشته است و این فهم هنگامی رخ می­دهد که میان حال و گذشته، ادغام افق­ها وجود داشته باشد. سرانجام، این کنشی است مبتنی بر فهم خویشتن، فهم واقعیت تاریخی ما و پیوستگی آن با گذشته.

برای مثال، یک اثر کلاسیک همان­گونه که در طول سده­ها به شکل­های گوناگون تأویل و تجربه می­شود، تاریخی از معناهایش نیز شکل می­گیرد. برای ایجاد فهم اصیل ما از آن اثر باید به فرهنگ و سنت­هایی که ما را احاطه کرده­اند، پای­بند باشیم و برای پیشبرد این سنت­ها تمام تلاش خود را برای تأویل درست آن به کار بندیم. اگر متن نتواند از پس فاصله­ای که متن را از ما جدا می­سازد، با ما ارتباط برقرار کند، نخست باید کارهای فقهاللغوی، تاریخی و زندگی نامه­ای زیادی انجام دهیم.

هرمنوتیک فلسفی سده­ بیستم، آشکارا، گرایش شدیدی به فهم و متن دارد. متن تنها در فرا شد خواندن است که کاملا تحقق می­یابد؛ فراشدی که در آن، جهان متن و جهان خواننده به ­هم می­رسند و در هم ادغام می­شوند.

_پل ­ریکور_، دیگر چهره برجسته­ هرمنوتیک فلسفی پس از هیدگر است. ریکور_ _آثار مهمی درباره روش­شناسی هرمنوتیکی و علوم انسانی، استعاره، روان­کاوی فروید و به تازگی درباره­ زمان­مندی انسان و رابطه آن با روایت نگاشته است. هرمنوتیک و علوم انسانی، درو­ن­مایه اصلی اندیشه­های ریکور را بیان می­کند. ریکور در مورد اهداف هرمنوتیک با گادامر توافق کلی دارد. از نظر او، هدف­های هرمنوتیک نه تنها دربردارنده حل تضادها و تناقض­های تأویل است، بلکه دست­­یابی به فهم خویشتن را نیز دربرمی گیرد.