- پیش گفتار 1
- اشاره 6
- فصل اول: معیار دوستی و دشمنی 6
- اشاره 7
- 1. توحید، تنها معیار دوستی و دشمنی 7
- اشاره 10
- الف) ارزش گذاری انسان ها بر اساس حب و بغض الهی 10
- یک _ حدیث ثقلین 12
- دو _ حدیث غدیر 13
- ب) ارزش گذاری اشیا 15
- ج) ارزش گذاری مفاهیم 17
- د) ارزش صلح و جنگ 22
- ه) ارزش زندگی انسان ها 26
- 2. معیارهای دروغین دوستی و دشمنی 28
- اشاره 28
- الف) ملیت، نژاد و روابط خویشاوندی 28
- ب) مال و ثروت 33
- ج) بدعت ها و سنت های خرافی 37
- د) فرقه گرایی 40
- فصل دوم: آثار دوستی با خداوند 42
- اشاره 42
- 1. آشکار شدن حب و بغض در میدان عمل 42
- 2. اتحاد و هم بستگی فرا زمانی و فرا مکانی 43
- 3. برخورداری از حمایت الهی 47
- 4. آرزوی مرگ و دیدار خداوند 47
- 5. استواری در دین 48
- 6 . پذیرش حکم خدا نسبت به خود و خویشان 50
- 7. اصلاح جامعه در سایه دوستی با خدا و پیروی از او 51
- 8 . شدت گرفتاری های مؤمن 53
- 9. تحقق اراده الهی به دست مؤمن 54
- 10. اثر ایمان و عمل صالح در جلب محبت 55
- فصل سوم: قلمرو دوستی و دشمنی 57
- اشاره 57
- اشاره 59
- 1. روابط اجتماعی مسالمت آمیز با غیرمسلمانان 59
- الف) اجیر کردن مشرک 59
- ج) قرض گرفتن از غیرمسلمانان 60
- ب) عاریه گرفتن سلاح از مشرک 60
- د) مصالحه با کافران و اهل کتاب 60
- اشاره 60
- یک _ پیمان صلح با سه قبیله یهودی ساکن مدینه 61
- دو _ پیمان صلح با اهل فدک 62
- سه _ قرارداد صلح با مسیحیان نجران 62
- پنج _ صلح حدیبیه 63
- چهار _ قرارداد صلح در جریان جنگ تبوک 63
- ه_) عقد تأمین 64
- اشاره 64
- دو _ امان دادن به هیئت های نمایندگی قبایل مختلف 65
- سه _ امان عمومی در جریان فتح مکه 65
- یک _ امان دادن سفیران و پیک های قریش در جریان مذاکره ها 65
- و) پرداخت های مالی به غیرمسلمانان 66
- 2. اعتدال در دوستی و دشمنی 68
- الف) توجه به نیکی های دشمن 68
- اشاره 68
- ب) رعایت اخلاق در جنگ 69
- ج) پرهیز از غلو نسبت به دوستان 71
- فصل چهارم: شیوه های جلب دوستی 73
- 1. منطق وجدال احسن 73
- اشاره 73
- 2. بردباری و گذشت 74
- 3.تأکید بر نیکی ها و فضیلت های طرف مقابل 77
- 4. هدیه و احسان به دشمن 77
- 6 . مدارا و توجه به ظرفیت مخاطب 79
- 5. زیر نظر داشتن افراد بااستعداد 79
- اشاره 84
- اشاره 84
- فصل پنجم: دشمنان امت اسلامی 84
- 1. دشمنان دوست نما 84
- یک _ ضعیف کردن روحیه مردم 84
- الف) شیوه های برخورد منافقان با پیامبر اسلام 84
- دو _ تحریک و برانگیختن دشمنان اسلام 85
- سه _ ایجاد پایگاه های مذهبی در برابر پایگاه رسول خدا صلی الله علیه و آله 86
- چهار _ شبهه افکنی 86
- اشاره 87
- ب) شیوه های برخورد رسول خدا صلی الله علیه و آله با منافقان 87
- یک _ شدت عمل 88
- دو _ مدارا 89
- سه _ افزایش سطح آگاهی جامعه 90
- 3. بدعت گذاران و دروغ پردازان 91
- 2. خواص منحرف جامعه 91
- 4. ترویج کنندگان فساد 92
- اشاره 92
- پیروزی نهایی دوستان خدا بر دشمنان 95
- فصل ششم: همراه با برنامه سازان 97
- کتاب نامه 103
2. معیارهای دروغین دوستی و دشمنی
اشاره
با کنار گذاشتن خداوند، آنچه جای گزین می شود، دوستی و دشمنی بر مبنای ملاک های بی ارزش و دروغین است. ملاک هایی که اعتقاد به آنها با ایمان جمع نمی شود و متأسفانه در قلب های بیشتر مؤمنان نیز تا حدودی ریشه دارد. در واقع، سرّ مراتب ایمان به خدا در همین جاست که هر کس ایمانش کامل تر باشد، به این امور بی محتوا و پوچ، بی اعتناتر خواهد بود. در اینجا به برخی از این ملاک ها اشاره می شود:
الف) ملیت، نژاد و روابط خویشاوندی
روابط نسبی و خونی در سطح خانواده و خویشان و در سطحی گسترده تر از آنکه به «ملیت گرایی» (ناسیونالیسم) تعبیر می شود، معیار دوستی و دشمنی تشخیص حق و باطل به شمار می رود؛ معیاری که سبب پیدایش جنگ ها و تنش های قومی و قبیله ای فراوانی در طول تاریخ شده است. در کنار این عامل، رنگ پوست نیز به دشمنی ها بیشتر دامن می زند و ادعای برتری سفید بر غیرسفید هنوز هم مبنای تفکر و عمل رژیم های سلطه گر است. این اندیشه در قرآن و سنّت آشکارا نفی شده است:
ما کانَ لِلنَّبِیِّ وَ الَّذینَ آمَنُوا أَنْ یَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِکینَ وَ لَوْ کانُوا أُولی قُرْبی مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحابُ الْجَحیمِ.(1)
1- [1] . نک: توبه: 113. گرچه در این آیه، استغفار برای مشرکان نهی شده است، ولی در حقیقت بیزاری از مشرکان مورد نظر است. در مورد اشاره های قرآنی به این موضوع، نک: سوره مسد که خداوند عموی پیامبر خویش را نفرین می کند؛ توبه: 23 و 24؛ عنکبوت: 25 (توبیخ بت پرستان به وسیله کلام ابراهیم علیه السلام علامه طباطبایی در المیزان، ج 16، ص 178 که سنت بت پرستی را از آثار علاقه قومیت می داند و تصریح آیه 52 - 54 سوره انبیا بر همین مطلب)؛ ابراهیم: 10 (که علت انحراف و غلو اهل کتاب را پیروی از گذشتگان می داند)؛ سوره تکاثر (نک: شأن نزول های مربوط به سوره در المیزان، ج 20، ص 604)؛ سوره ممتحنه (که تمام سوره درباره مفهوم توَلّی و تبرّی و نفی ارزش های کاذب از جمله خویشاوندی است) و آیاتی که علقه های نژادی یهود را بیان می کند؛ مانند: مائده:18 (ادعای اینکه یهود فرزندان ودوستان خدایند)؛ بقره: 80 (ادعای اینکه دوزخ بر یهود حرام است)؛ بقره: 11 (این ادعا که جز یهود و نصاری کسی به بهشت نمی رود)؛ آل عمران: 75 (ادعای اینکه یهود تافته ای جدا بافته اند و برتر از دیگر مردمند و نیز نک: المیزان، ج 3، ص 412). در تاریخ همچنین آمده است که پس از مهاجرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله به مدینه، یکی ازبزرگان یهود بنی نضیر به نام حییّ بن اخطب نزد حضرت رفت و قرارداد صلحی با ایشان به امضا رساند. وی پس از بازگشت به قبیله اش گفت: «او همان کسی است که ویژگی هایش را در تورات می یابیم و دانشمندانمان به او بشارت داده اند و من همواره با او دشمن خواهم بود؛ زیرا نبوت از فرزندان اسحاق خارج شد و به فرزند اسماعیل رسید و ما هرگز پیرو فرزندان اسماعیل نخواهیم شد!» بحار الانوار، ج 19، ص111 که این سخن گویای عمق نژادپرستی یهود و شدت دشمنی آنان با رسول خدا صلی الله علیه و آله بر این مبنا و اساس نادرست است. نک: آیاتی که علقه ها و روابط نسبی را در قیامت منقطع می داند.