دوستی و دشمنی از دیدگاه پیامبر اعظم صلی الله علیه واله صفحه 44

ید واحده (متحد و هماهنگ) هستند».(1)

قرآن کریم، مسلمانان را «امت واحده»(2) می نامد؛ تعبیری که نشان دهنده وحدتی مبتنی بر رابطه الهی و التزام اخلاقی و دینی است و با مرگ نیز گسسته نمی شود. به این معنای والا در روابط اجتماعی و پیوندهای دوستی باید توجه داشت. برای نمونه، خانواده که کوچک ترین واحد اجتماع است، باید براساس همتایی و «کفو» بودن که ملاک آن در درجه اول، هماهنگی دینی و اخلاقی است، شکل گیرد، نه فقط وابستگی ها و علاقه های مادی و ظاهری. پیامبر خدا در این باره می فرماید: «از سبزه های مزبله ها بپرهیزید!» پرسیده شد: یا رسول الله! سبزه های مزبله ها چیست؟ فرمود: «زن زیبایی که در خانواده بدی رشد کرده است [و تربیت دینی و اخلاقی ندارد]».(3)

لازمه امت واحده بودن، حس مسئولیت متقابل است و مرزها، خط کشی ها و قراردادهای اجتماعی نمی تواند مانعی به شمار آید. رسول خدا صلی الله علیه و آله در این باره می فرماید:

1- [1] . همان. در روایت دیگری نیز فرمود: «مؤمن برای مؤمن به منزله اجزای ساختمان است که همدیگر را محکم نگه می دارند». نک: همان؛ تحف العقول، ص 41، ح 52.
2- [2] . «امت» را به معنای جماعت و به معنای جماعتی دانسته اند که دارای نوعی پیوند و هم بستگی باشند و راه و روش و طریقه واحد یا دعوت واحدی آنان را جمع کند و ملاک اجتماع واحدی داشته باشند. نک: فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، تهران، المکتبه المصطفوی، صص 461 و 462.
3- [3] . وسائل الشیعه، ج 20، ص 35. همچنین فرمود: «المؤمن کفوٌ للمؤمنه و المسلم کفوٌ للمسلمه؛ مرد مؤمن، کفو و همتای زن مؤمن و مرد مسلمان، همتای زن مسلمان است». نک: بحارالانوار، ج 22، ص 119.