- پیش گفتار 1
- اشاره 6
- فصل اول: معیار دوستی و دشمنی 6
- اشاره 7
- 1. توحید، تنها معیار دوستی و دشمنی 7
- اشاره 10
- الف) ارزش گذاری انسان ها بر اساس حب و بغض الهی 10
- یک _ حدیث ثقلین 12
- دو _ حدیث غدیر 13
- ب) ارزش گذاری اشیا 15
- ج) ارزش گذاری مفاهیم 17
- د) ارزش صلح و جنگ 22
- ه) ارزش زندگی انسان ها 26
- اشاره 28
- 2. معیارهای دروغین دوستی و دشمنی 28
- الف) ملیت، نژاد و روابط خویشاوندی 28
- ب) مال و ثروت 33
- ج) بدعت ها و سنت های خرافی 37
- د) فرقه گرایی 40
- اشاره 42
- فصل دوم: آثار دوستی با خداوند 42
- 1. آشکار شدن حب و بغض در میدان عمل 42
- 2. اتحاد و هم بستگی فرا زمانی و فرا مکانی 43
- 3. برخورداری از حمایت الهی 47
- 4. آرزوی مرگ و دیدار خداوند 47
- 5. استواری در دین 48
- 6 . پذیرش حکم خدا نسبت به خود و خویشان 50
- 7. اصلاح جامعه در سایه دوستی با خدا و پیروی از او 51
- 8 . شدت گرفتاری های مؤمن 53
- 9. تحقق اراده الهی به دست مؤمن 54
- 10. اثر ایمان و عمل صالح در جلب محبت 55
- فصل سوم: قلمرو دوستی و دشمنی 57
- اشاره 57
- 1. روابط اجتماعی مسالمت آمیز با غیرمسلمانان 59
- الف) اجیر کردن مشرک 59
- اشاره 59
- اشاره 60
- د) مصالحه با کافران و اهل کتاب 60
- ب) عاریه گرفتن سلاح از مشرک 60
- ج) قرض گرفتن از غیرمسلمانان 60
- یک _ پیمان صلح با سه قبیله یهودی ساکن مدینه 61
- دو _ پیمان صلح با اهل فدک 62
- سه _ قرارداد صلح با مسیحیان نجران 62
- پنج _ صلح حدیبیه 63
- چهار _ قرارداد صلح در جریان جنگ تبوک 63
- اشاره 64
- ه_) عقد تأمین 64
- سه _ امان عمومی در جریان فتح مکه 65
- یک _ امان دادن سفیران و پیک های قریش در جریان مذاکره ها 65
- دو _ امان دادن به هیئت های نمایندگی قبایل مختلف 65
- و) پرداخت های مالی به غیرمسلمانان 66
- 2. اعتدال در دوستی و دشمنی 68
- الف) توجه به نیکی های دشمن 68
- اشاره 68
- ب) رعایت اخلاق در جنگ 69
- ج) پرهیز از غلو نسبت به دوستان 71
- 1. منطق وجدال احسن 73
- فصل چهارم: شیوه های جلب دوستی 73
- اشاره 73
- 2. بردباری و گذشت 74
- 4. هدیه و احسان به دشمن 77
- 3.تأکید بر نیکی ها و فضیلت های طرف مقابل 77
- 5. زیر نظر داشتن افراد بااستعداد 79
- 6 . مدارا و توجه به ظرفیت مخاطب 79
- اشاره 84
- فصل پنجم: دشمنان امت اسلامی 84
- 1. دشمنان دوست نما 84
- اشاره 84
- یک _ ضعیف کردن روحیه مردم 84
- الف) شیوه های برخورد منافقان با پیامبر اسلام 84
- دو _ تحریک و برانگیختن دشمنان اسلام 85
- سه _ ایجاد پایگاه های مذهبی در برابر پایگاه رسول خدا صلی الله علیه و آله 86
- چهار _ شبهه افکنی 86
- اشاره 87
- ب) شیوه های برخورد رسول خدا صلی الله علیه و آله با منافقان 87
- یک _ شدت عمل 88
- دو _ مدارا 89
- سه _ افزایش سطح آگاهی جامعه 90
- 2. خواص منحرف جامعه 91
- 3. بدعت گذاران و دروغ پردازان 91
- 4. ترویج کنندگان فساد 92
- اشاره 92
- پیروزی نهایی دوستان خدا بر دشمنان 95
- فصل ششم: همراه با برنامه سازان 97
- کتاب نامه 103
برای سرپیچی از پیمان الهی قرار داد. رسول خدا صلی الله علیه و آله به صله رحم حتی با کسی که او قطع رحم کرده است، سفارش می کرد.(1) با این حال، می بینیم که مجاهدان صدر اسلام به دستور آن حضرت، در مقابل سپاهی از کافران قرار می گیرند که خویشان خود را نیز در میان آنها می بینند، ولی به رویشان شمشیر می کشند و با آنان می جنگند.(2)
2. اعتدال در دوستی و دشمنی
اشاره
انسان هر لحظه در معرض زیاده روی و کوتاهی ناشی از دوستی و دشمنی است و این امکان وجود دارد که علاقه یا تنفر از شخص یا ماجرایی، او را از حد اعتدال خارج سازد. در اینجا به مواردی از اعتدال در دوستی و دشمنی در سیره پیامبر اعظم صلی الله علیه و آلهمی پردازیم.
الف) توجه به نیکی های دشمن
یکی از جنبه های اعتدال نداشتن در دوستی و دشمنی، این است که انسان بدی های شخص مورد علاقه و خوبی های دشمن خود را نبیند. رسول گرامی اسلام هم جنبه های منفی دوستان خود را یادآور می شد و هم
1- [1] . از جمله به علی علیه السلام فرمود: «علی جان! سه چیز از مکارم اخلاق است: اینکه با کسی که از تو بریده است، پیوند بر قرار کنی؛ به آن که تو را محروم کرده است، اعطا کنی و از کسی که به تو ستم کرده است، درگذری.» تحف العقول، ص 8.
2- [2] . در این باره نک: شواهد تاریخی فراوان، از جمله خطبه 56 علی علیه السلام در نهج البلاغه: «ولقد کنا مع رسول الله صلی الله علیه و آله نقتل آبائنا...».