- پیش گفتار 1
- فصل اول: معیار دوستی و دشمنی 6
- اشاره 6
- اشاره 7
- 1. توحید، تنها معیار دوستی و دشمنی 7
- الف) ارزش گذاری انسان ها بر اساس حب و بغض الهی 10
- اشاره 10
- یک _ حدیث ثقلین 12
- دو _ حدیث غدیر 13
- ب) ارزش گذاری اشیا 15
- ج) ارزش گذاری مفاهیم 17
- د) ارزش صلح و جنگ 22
- ه) ارزش زندگی انسان ها 26
- اشاره 28
- الف) ملیت، نژاد و روابط خویشاوندی 28
- 2. معیارهای دروغین دوستی و دشمنی 28
- ب) مال و ثروت 33
- ج) بدعت ها و سنت های خرافی 37
- د) فرقه گرایی 40
- فصل دوم: آثار دوستی با خداوند 42
- اشاره 42
- 1. آشکار شدن حب و بغض در میدان عمل 42
- 2. اتحاد و هم بستگی فرا زمانی و فرا مکانی 43
- 3. برخورداری از حمایت الهی 47
- 4. آرزوی مرگ و دیدار خداوند 47
- 5. استواری در دین 48
- 6 . پذیرش حکم خدا نسبت به خود و خویشان 50
- 7. اصلاح جامعه در سایه دوستی با خدا و پیروی از او 51
- 8 . شدت گرفتاری های مؤمن 53
- 9. تحقق اراده الهی به دست مؤمن 54
- 10. اثر ایمان و عمل صالح در جلب محبت 55
- فصل سوم: قلمرو دوستی و دشمنی 57
- اشاره 57
- اشاره 59
- 1. روابط اجتماعی مسالمت آمیز با غیرمسلمانان 59
- الف) اجیر کردن مشرک 59
- د) مصالحه با کافران و اهل کتاب 60
- ب) عاریه گرفتن سلاح از مشرک 60
- اشاره 60
- ج) قرض گرفتن از غیرمسلمانان 60
- یک _ پیمان صلح با سه قبیله یهودی ساکن مدینه 61
- سه _ قرارداد صلح با مسیحیان نجران 62
- دو _ پیمان صلح با اهل فدک 62
- پنج _ صلح حدیبیه 63
- چهار _ قرارداد صلح در جریان جنگ تبوک 63
- ه_) عقد تأمین 64
- اشاره 64
- یک _ امان دادن سفیران و پیک های قریش در جریان مذاکره ها 65
- سه _ امان عمومی در جریان فتح مکه 65
- دو _ امان دادن به هیئت های نمایندگی قبایل مختلف 65
- و) پرداخت های مالی به غیرمسلمانان 66
- 2. اعتدال در دوستی و دشمنی 68
- اشاره 68
- الف) توجه به نیکی های دشمن 68
- ب) رعایت اخلاق در جنگ 69
- ج) پرهیز از غلو نسبت به دوستان 71
- 1. منطق وجدال احسن 73
- فصل چهارم: شیوه های جلب دوستی 73
- اشاره 73
- 2. بردباری و گذشت 74
- 4. هدیه و احسان به دشمن 77
- 3.تأکید بر نیکی ها و فضیلت های طرف مقابل 77
- 5. زیر نظر داشتن افراد بااستعداد 79
- 6 . مدارا و توجه به ظرفیت مخاطب 79
- 1. دشمنان دوست نما 84
- فصل پنجم: دشمنان امت اسلامی 84
- اشاره 84
- یک _ ضعیف کردن روحیه مردم 84
- اشاره 84
- الف) شیوه های برخورد منافقان با پیامبر اسلام 84
- دو _ تحریک و برانگیختن دشمنان اسلام 85
- سه _ ایجاد پایگاه های مذهبی در برابر پایگاه رسول خدا صلی الله علیه و آله 86
- چهار _ شبهه افکنی 86
- اشاره 87
- ب) شیوه های برخورد رسول خدا صلی الله علیه و آله با منافقان 87
- یک _ شدت عمل 88
- دو _ مدارا 89
- سه _ افزایش سطح آگاهی جامعه 90
- 3. بدعت گذاران و دروغ پردازان 91
- 2. خواص منحرف جامعه 91
- 4. ترویج کنندگان فساد 92
- اشاره 92
- پیروزی نهایی دوستان خدا بر دشمنان 95
- فصل ششم: همراه با برنامه سازان 97
- کتاب نامه 103
بخشودن اسیران جنگی نیز از مکارم اخلاقی رسول خدا صلی الله علیه و آله در جنگ ها بود. آن حضرت پس از جنگ _حنین_ که به شکست قبیله _هوازن_ انجامید، به درخواست تنی چند از نمایندگان این قبیله، شش هزار اسیر آنان را بدون گرفتن فدیه، بخشود و آزاد کرد.(1)
اعلام عفو عمومی در ماجرای فتح مکه نیز از مصداق های کرامت اخلاقی پیامبر در نبرد است.(2) به جز آن، نهی از مثله کردن و قطعه قطعه کردن کشته های دشمن نیز اعتدال درونی رسول خدا صلی الله علیه و آله را نشان می دهد. همه اینها در زمانی بود که مردم برای عقده گشایی، کشته های دشمن را تکه تکه می کردند. علی علیه السلام در آخرین لحظه های حیات خویش با سفارش به پرهیز از مثله کردن قاتلش فرمود:
من از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود: از مثله کردن بپرهیزید؛ اگر چه سگ گزنده باشد!(3)
1- [1] . تاریخ پیامبر اسلام، ص 600 .
2- [2] . در ماجرای فتح مکه، هنگامی که سعدبن عباده خزرجی، اباسفیان را دید، بانگ زد: «امروز روز انتقام است!» ابوسفیان به رسول خدا صلی الله علیه و آله گفت: «یا رسول الله! آیا به کشتن قومت دستور داده ای؟ سعدبن عباده چنین و چنان می گوید. تو را به خدا قسم می دهم که قومت را نکش! تو نیکوکارترین و مهربان ترین و صله رحم کننده ترین مردمی.» پیامبر نیز فرمود: «ای اباسفیان، بلکه امروز، روز رحمت است.» بحارالانوار، ج 21، ص 109.
3- [3] . نهج البلاغه، وصیت 47.