- پیش گفتار 1
- اشاره 6
- فصل اول: معیار دوستی و دشمنی 6
- اشاره 7
- 1. توحید، تنها معیار دوستی و دشمنی 7
- اشاره 10
- الف) ارزش گذاری انسان ها بر اساس حب و بغض الهی 10
- یک _ حدیث ثقلین 12
- دو _ حدیث غدیر 13
- ب) ارزش گذاری اشیا 15
- ج) ارزش گذاری مفاهیم 17
- د) ارزش صلح و جنگ 22
- ه) ارزش زندگی انسان ها 26
- اشاره 28
- الف) ملیت، نژاد و روابط خویشاوندی 28
- 2. معیارهای دروغین دوستی و دشمنی 28
- ب) مال و ثروت 33
- ج) بدعت ها و سنت های خرافی 37
- د) فرقه گرایی 40
- اشاره 42
- فصل دوم: آثار دوستی با خداوند 42
- 1. آشکار شدن حب و بغض در میدان عمل 42
- 2. اتحاد و هم بستگی فرا زمانی و فرا مکانی 43
- 4. آرزوی مرگ و دیدار خداوند 47
- 3. برخورداری از حمایت الهی 47
- 5. استواری در دین 48
- 6 . پذیرش حکم خدا نسبت به خود و خویشان 50
- 7. اصلاح جامعه در سایه دوستی با خدا و پیروی از او 51
- 8 . شدت گرفتاری های مؤمن 53
- 9. تحقق اراده الهی به دست مؤمن 54
- 10. اثر ایمان و عمل صالح در جلب محبت 55
- فصل سوم: قلمرو دوستی و دشمنی 57
- اشاره 57
- اشاره 59
- 1. روابط اجتماعی مسالمت آمیز با غیرمسلمانان 59
- الف) اجیر کردن مشرک 59
- د) مصالحه با کافران و اهل کتاب 60
- ج) قرض گرفتن از غیرمسلمانان 60
- اشاره 60
- ب) عاریه گرفتن سلاح از مشرک 60
- یک _ پیمان صلح با سه قبیله یهودی ساکن مدینه 61
- دو _ پیمان صلح با اهل فدک 62
- سه _ قرارداد صلح با مسیحیان نجران 62
- پنج _ صلح حدیبیه 63
- چهار _ قرارداد صلح در جریان جنگ تبوک 63
- ه_) عقد تأمین 64
- اشاره 64
- سه _ امان عمومی در جریان فتح مکه 65
- یک _ امان دادن سفیران و پیک های قریش در جریان مذاکره ها 65
- دو _ امان دادن به هیئت های نمایندگی قبایل مختلف 65
- و) پرداخت های مالی به غیرمسلمانان 66
- 2. اعتدال در دوستی و دشمنی 68
- الف) توجه به نیکی های دشمن 68
- اشاره 68
- ب) رعایت اخلاق در جنگ 69
- ج) پرهیز از غلو نسبت به دوستان 71
- 1. منطق وجدال احسن 73
- فصل چهارم: شیوه های جلب دوستی 73
- اشاره 73
- 2. بردباری و گذشت 74
- 4. هدیه و احسان به دشمن 77
- 3.تأکید بر نیکی ها و فضیلت های طرف مقابل 77
- 6 . مدارا و توجه به ظرفیت مخاطب 79
- 5. زیر نظر داشتن افراد بااستعداد 79
- اشاره 84
- فصل پنجم: دشمنان امت اسلامی 84
- 1. دشمنان دوست نما 84
- اشاره 84
- یک _ ضعیف کردن روحیه مردم 84
- الف) شیوه های برخورد منافقان با پیامبر اسلام 84
- دو _ تحریک و برانگیختن دشمنان اسلام 85
- سه _ ایجاد پایگاه های مذهبی در برابر پایگاه رسول خدا صلی الله علیه و آله 86
- چهار _ شبهه افکنی 86
- اشاره 87
- ب) شیوه های برخورد رسول خدا صلی الله علیه و آله با منافقان 87
- یک _ شدت عمل 88
- دو _ مدارا 89
- سه _ افزایش سطح آگاهی جامعه 90
- 2. خواص منحرف جامعه 91
- 3. بدعت گذاران و دروغ پردازان 91
- 4. ترویج کنندگان فساد 92
- اشاره 92
- پیروزی نهایی دوستان خدا بر دشمنان 95
- فصل ششم: همراه با برنامه سازان 97
- کتاب نامه 103
پیامبر می فرمود: «إنّا معشر الأنبیاء اُمرنا أن نکلّم الناس علی قدر عقولهم؛ ما پیامبران مأموریم با مردم به اندازه عقلشان صحبت کنیم».(1)
بر این اساس، مدارا و مسامحه با مخاطب از شرایط راهنمایی و ارشاد است. به همین دلیل، حتی برخی از احکام مهم مانند حرمت شراب نوشیدن در چند مرحله ابلاغ شد.(2)
نکته مهم در اینجا آن است که مسامحه با مخاطب و توجه به ظرفیت های او هرگز به معنای مسامحه در اصل دین و دست برداشتن از اصول و ارزش های مسلّم نیست. پس لزوم مدارا با مردم یا «سهله» و «سمحه» بودن در دین را هرگز نباید بهانه ای برای ساختارشکنی و ترویج اباحی گری قرار داد.(3) پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پیوسته در کنار اصل تبیین دین و ملاحظه مخاطب، به حفظ حریم دین و مجموعه احکام و آموزه ها و ارزش ها توجه داشت و هیچ گاه به گونه ای سخن نمی گفت که مردم را خوش آید، اگر چه با خواست خدا و مکارم اخلاقی منافات داشته باشد.
برای مثال، در موارد بی شماری، برخی افراد، شرط اسلام آوردن خود را مشارکت در امر خلافت پس از رحلت ایشان اعلام می کردند که این شرط
1- [1] . بحارالانوار، ج 16، ص 280.
2- [2] . علامه طباطبایی مراحل بیان حرمت شرب خمر را پنج مرحله در آیات 33 سوره اعراف؛ 67 سوره نحل؛ 42 سوره نساء؛ 219 بقره و 90 سوره مائده می داند. نک: المیزان، ج 2، ص 290.
3- [3] . تبیین معنای صحیح شریعت سمحه و سهله در این مختصر نمی گنجد.