سوگنامه فدک صفحه 271

و در همان کتاب [499] از صالح بن سهل، از امام صادق علیه‌السلام روایت کرده است که آن حضرت فرمودند:

«ان بعض قریش، قال لرسول‌الله: بأی شی‌ء سبقت الأنبیاء و فضلت علیهم و انت بعث آخر هم و خاتمهم؟ قال صلی الله علیه و آله: انی کنت اول من اقر بربی جل جلاله، و اول من أجاب حیث اخذ الله میثاق النبین و اشهدهم علی انفسهم الست بربکم؟ قالوا: بلی، فکنت اول نبی قال: بلی، فسبقتهم الی الاقرار بالله عزوجل».

برخی از قریشیان عرض کردند: یا رسول‌الله! به کدام سبب شما بر انبیا پیشی گرفتید و فضیلت داده شوید در صورتی که شما در آخر آنان مبعوث به رسالت شدید؟آن حضرت فرمود: به درستی که من اول کسی بودم که اقرار به پروردگار نمودم و هنگامی که خدا میثاق انبیا را در عالم ذر می‌گرفت من اول پیامبری بودم که سبقت در اقرار گرفتم.

مؤلف گوید: احادیث در این باب بسیار است و مرحوم مجلسی قدس سره در جلد ششم [500] کتاب «بحارالانوار» روایات زیادی نقل فرموده است که طالبین می‌توانند به آن کتاب و غیر آن، از کتب اخبار مراجعه کنند.

و اما کلام آن حضرت «علما من الله تعالی بمایل الامور....»، پس اشاره است به اینکه «الامور مرهونه بأوقاتها»، یعنی خداوند می‌دانست زمان طلوع آن خورشید عالمتاب چه وقت است؟ و لذا آن حضرت در زمان معینی مبعوث گشت، در صورتی که واقعا علت خاصی برای خلقت تمام موجودات بود.

فلاسفه می‌گویند علت غایی در وجود واقعی مقدم و در وجود خارجی مؤخر است. بنابراین، تأخیر در وجود خارجی رسول خدا و هم چنین بعثت آن حضرت در زمان متأخر موجب نقصض نیست؛ بلکه عن کمال و بر طبق قاعده عقلیه است. مضافا بر اینکه خداوند حکیم و دانای به مصالح است رسولی را که