سوگنامه فدک صفحه 314

فرمودند: «انما فرض الله الصیام لیستوی به الغی و الفقیر، و ذلک أن الغنی لم یکن لیجد مس الجوع فیرحم الفقیر، لأن الغنی کما أراد شیئا قدر علیه فأراد الله أن یسوی بین خلقه و أن یذیق الغنی مس الجوع و الأم لیرق علی الضعیف و یرحم الجامع [592] ».

خداوند متعال واجب فرمود روزه را تا فقیر و غنی مساوی گردند؛ زیرا در غیر این صورت غنی طعم گرسنگی را نمی‌چشید تا بر فقیر ترحم آورد، چون هرگاه اراده می‌نمود چیزی را قادر بود بر برآورده شدن آن. پس خداوند روزه را مقرر کرد تتا بین فقیر و غنی مساوات برقرار گردد و غنی طعم گرسنگی و ناراختی آن را درک کند و بر ضعیف و گرسنه ترحم آورد.

مؤلف گوید: روایات به این مضامین بسیار است و تمامی‌آنها مثبت مدعا است؛ زیرا روزه گرفتن برای خدا، اخلاص بنده را به اثبات می‌رساند.

حج وسیله‌ی تقویت دین

«و الحج تشییدا للدین»: «حج»- به فتح جیم- در اصل لغت به معنای مقصد است [593] و در اصطلاح اهل شرع قصد زیارت خانه خدا است برای انجام دادن وظائف مقرره به قصد قربت. پس اگر قصد قرب نباشد حج واقع نمی‌شود. بنابراین، فرق بین معنای لغوی و اصطلاحی حج به اطلاق و تقیید است.

حج مانند نماز و روزه و زکات از واجبات ضروری است که منکر آن از اسلام خارج و محکوم به کفر می‌باشد:

(... و لله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلا...) [594] .

برای خدا، حج آن خانه بر کسانی که قدرت رفتن به آن را داشته باشند واجب است.

و اینکه حج را موجب محکم نمودن دین اعلام فرموده است یک حقیقت