سوگنامه فدک صفحه 319

و بدانند که اثر مربوط به پیکره‌ی عمل نیست؛ بلکه جان و روح عمل است.

اثبات مدعای ما بسیار ساده است؛ زیرا همین دوری مسلمین از یکدیگر و تشتت و نفاق آنها خود بهترین دلیل می‌باشد. این امر بسیار بدیهی است که آسیابی که بدون قطب باشد گندم و جو را نمی‌تواند به آرد تبدیل کند و اسلام بی ولایت هم چنین وضعیتی را دارد. باری، بگذاریم و بگذریم که سخن بسیار زیاد است و مجال اندک.

عدالت مایه‌ی پیوند قلوب

«والعدل تنسیقا للقلوب»، یعنی خداوند عدل را برای تألیف و تنظیم قلوب مقرر فرمود.

«عدل»- به فتح عین- در اصل به معنای گذاشتن هر چیزی در جای مناسب خودش است، چنانکه ظلم ضد آن می‌باشد. «تنسیق» مصدر است از باب تفعیل و فعل آن «نسق» است که به معنای منظم بودن است که عدل حافظ تنظیم جامعه و یکپارچه بودن قلوب است که خداوند متعال بدان فرمان داده است.

1- (ان الله یأمر بالعدل و الاحسان و ایتاء ذی القربی...) [598] .

خدا به عدل و احسان و بخشش به خویشاوندان فرمان می‌دهد.

2- (اعدلوا هو أقرب للتقوی و اتقوالله) [599] .

عدالت ورزید که به تقوی نزدیک تر است.

3- (و اذا قلتم فاعدلوا و ان کان ذالقربی...) [600] .

هر گاه سخن گویید عادلانه گویید هر چند به زیان خویشاوندان باشد.

4- (... و اذا حکمتم بین الناس أن تحکموا بالعدل...) [601] .