صحنه های قیامت صفحه 114

است، خود را به تکلّف و زحمت نیندازیم. و اللّه العالم بالحال.(1)

حساب و سؤال و ردّ مظالم عباد در قیامت

آیات و اخبار فراوانی درباره حساب و سؤال و ردّ مظالم وارد شده و ایمان به آن اجمالاً واجب است و خداوند در چند موضع از قرآن مردم را به یاد حساب آورده و می فرماید: «وَ اللّهُ سَریعُ الْحِسابِ»(2).

و یا می فرماید: «وَ هُوَ أَسْرَعُ الْحاسِبینَ»(3)، و یا می فرماید: «أُولئِکَ لَهُمْ سُوءُ الْحِسابِ»(4)، و یا می فرماید: «وَ یَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ»(5)، و یا می فرماید: «وَ کَأَیِّنْ مِنْ قَرْیَهٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَ رُسُلِهِ فَحاسَبْناها حِسابا شَدیدا وَ عَذَّبْناها عَذابا نُکْرا»(6)، و یا می فرماید: «فَأَمّا مَنْ أُوتِیَ کِتابَهُ بِیَمینِهِ * فَسَوْفَ یُحاسَبُ حِسابا یَسیرا»(7)، و یا می فرماید: «إِنَّ إِلَیْنا إِیابَهُمْ * ثُمَّ إِنَّ عَلَیْنا حِسابَهُمْ»(8)

مرحوم طبرسی در مجمع البیان گوید: خداوند حساب همه خلایق را در کمتر از چشم برهم زدن انجام می دهد.

از امیرالمؤمنین علیه السلام روایت شده که می فرماید: «خداوند حساب خلق خود را دفعهً انجام می دهد همان گونه که دفعهً به آنان روزی می دهد.»(9)

1- . حقّ الیقین: 2 / 112.
2- . سوره بقره: 202.
3- . سوره انعام: 62 .
4- . سوره رعد: 18.
5- . سوره رعد: 21.
6- . سوره طلاق: 8 .
7- . سوره انشقاق: 7 - 8 .
8- . سوره غاشیه: 25 - 26.
9- . مجمع البیان: 2 / 51 ؛ حقّ الیقین: 2 / 112 - 113.