صحنه های قیامت صفحه 35

ملک الموت از آنان تحویل می گیرد و با آنچه خود قبض روح نموده تحویل خداوند می دهد.»(1)

این معنا در کتاب احتجاج از امیرالمؤمنین«علیه السلام»نیز نقل شده که آن حضرت در پاسخ زندیقی که می گفت:در قرآن تناقض وجود دارد [ و یکی از موارد آن را به خیال خود همین آیات مربوط به قبض روح انسان ها می دانست] فرمود: «شأن خداوند اجلّ و اعظم از این است که خود، مردم را قبض روح نماید، و کار رسل و ملائکه و ملک الموت، کارخداوند محسوب می شود؛ چراکه آنان به امر و دستور او هر کاری را انجام می دهند و او بین خود و مردم ملائکه و رسل و سفیرانی دارد،چنان که می فرماید: «یَصْطَفی مِنَ الْمَلائِکَهِ رُسُلاً وَ مِنَ النّاسِ»(2).»

سپس فرمود: «اهل طاعت را ملائکه رحمت قبض روح می نمایند،واهل معصیت را ملائکه عذاب قبض روح می کنند و برای ملک الموت اعوان و کارپردازانی است از ملائکه رحمت و ملائکه عذاب که امر او را اطاعت می نمایند و هر چه آنان می کنند مانند این است که ملک الموت کرده باشد و هرچه ملک الموت انجام می دهد مانند این است که خداوند انجام داده است چراکه ملک الموت نیز امر خداوند را اطاعت می نماید، بنابر این هر کس قبض روح می شود به امر الهی خواهد بود، ومی توان گفت: خداوند او را قبض روح نموده است، همان گونه که می فرماید: «وَ ما تَشاؤُنَ إِلاّ أَنْ یَشاءَ اللّهُ»(3).»(4)

1- . حقّ الیقین: 2 / 57 ؛ الفقیه: 1 / 136.
2- . سوره حجّ: 75.
3- . سوره إنسان: 30.
4- . حقّ الیقین: 2 / 57 ؛ احتجاج: 1 / 367.