صحنه های قیامت صفحه 86

4 - دخان مبین [ دود فراگیر]

گروهی از مفسّرین در تفسیر آیه «یَوْمَ تَأْتِی السَّماءُ بِدُخانٍ مُبینٍ * یَغْشَی النّاسَ هذا عَذابٌ أَلیمٌ * رَبَّنَا اکْشِفْ عَنَّا الْعَذابَ إِنّا مُؤْمِنُونَ»(1) گفته اند:

دخان یکی از نشانه های قیامت است که قبل از قیامت به داخل گوش های منافقین و کفّار می رود و احوال مردم را تغییر می دهد... تا این که همه زمین مانند خانه ای می شود که در آن آتش افروخته باشند و این حالت چهل روز ادامه خواهد یافت.(2)

مرحوم علاّمه شبّر گوید: بعضی از تفاصیلی که اهل سنّت درباره دخان گفته اند در اخبار اهل بیت علیهم السلام نیامده و آنچه در اخبار اهل بیت علیهم السلام آمده مجمل است و ما باید به همان اجمال ایمان داشته باشیم.

سپس علاّمه شبّر گوید: در روایات شیعه و اهل سنّت آمده که مقصود از دخان، دخانی است که در رجعت ظاهر می شود.(3)

دمیدن اسرافیل در صور و فنای عالم

در اخبار و احادیث بسیاری از شیعه و اهل سنّت آمده که خداوند اسرافیل را خلق نمود و به دست او شیفوری [ صور] داد که دو طرف دارد، یک طرف آن در مشرق و طرف دیگر آن در مغرب است و او شیفور خود را آماده گرفته و منتظر امر الهی است و چون خداوند به او

1- . سوره دخان: 10 - 12.
2- . حقّ الیقین: 2 / 93؛ تفسیر قمّی: 1 / 222.
3- . حقّ الیقین: ج 2 / 93.