صحنه های قیامت صفحه 99

امیرالمؤمنین علیه السلام است.»(1)

مسعده بن صدقه از کلیب روایت نموده که گوید: ما خدمت امام صادق علیه السلامبودیم و آن حضرت شروع به سخن نمود و فرمود: «چون قیامت برپا شود خداوند بندگان خود را در یک مکان [ وسیع] جمع

می کند و به آسمان دنیا وحی می کند تا با هر چه در آن هست بر اهل زمین یعنی انس و جنّ و ملائکه وارد شوند و سپس به آسمان دوّم که دو برابر آسمان اوّل است نیز می فرماید تا بر اهل زمین فرود آیند و همین گونه تا آسمان هفتم همه آنان بر اهل زمین فرود می آیند و در آن صورت اهل زمین از جنّ و انس در بین اهل هفت آسمان قرار می گیرند و سپس منادی پروردگار به آنان خطاب می نماید: «یا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلاّ بِسُلْطانٍ»(2)، پس جنّ و انس خود را بین اهل هفت آسمان از ملائکه می بینند که آنان را احاطه نموده اند.»(3)

حضور حیوانات و شیاطین و جنّیان در قیامت

تردیدی نیست که قیامت برای احقاق حقّ و اجرای عدالت و رسیدن هر کسی به پاداش و ثواب و یا کیفر و عقاب اعمال است. از سویی، عقل

1- . تفسیر قمّی: 2 / 77؛ حقّ الیقین: 2 / 100.
2- . سوره رحمن: 33.
3- . حقّ الیقین: 2 / 101؛ بحارالأنوار: 7 / 80 .