سیری در مرثیهی عاشورایی صفحه 15

محمد بن خلفه

شيخ محمد بن اسماعيل بغدادي حلي مشهور به ابن خلفه، به سال 1227 يا 1247 ه.ق. در شهر حله وفات يافت و جسد او را به نجف اشرف منتقل كردند.1. يا مهر ابن الذي بصلاته يعطي الصلات بعفة و تكرم [129] .2. يا مهر اين ابن الذي مهر امه ماء الفرات و قلبه منه ظمي [130] .1. اي اسب، كجاست پسر كسي كه در هنگام نماز بخششي همراه با عفت و كرامت دارد؟2. اي اسب، كجاست پسر كسي كه رود فرات مهريه‌ي مادرش بود و جگر او از تشنگي مي‌سوخت؟ [ صفحه 117]

عبدالحسين أعسم

شيخ عبدالحسين أعسم بن شيخ محمد علي بن حسين بن محمد أعسم زبيدي نجفي، در حدود سال 1177 ه.ق. متولد شد و در سال 1247 ه.ق. در نجف وفات يافت و در همانجا دفن شد.1. ورد الحسين الي العراق و ظنهم تركوا النفاق اذا العراق كما هيه‌2. تبكيك عيني لا لأجل مثوبة لكنما عيني لأجلك باكيه‌3. أنست رزيتكم رزايانا التي سلفت و هونت الرزايا الآتيه‌4. و فجائع الايام تبقي مدة و تزول و هي الي القيامة باقيه‌5. والله يغضب للبتول بدون أن تشكو فكيف اذا أتته شاكيه [131] .1. حسين عليه‌السلام به عراق وارد شد در حاليكه گمان مي‌كرد آنها نفاق را كنار گذاشته‌اند. ولي عراق همانگونه بود كه بود.2. چشم من فقط بر غم شما گريه مي كند نه براي ثواب.3. مصيبتهاي شما، مصائب گذشته را به فراموشي سپرد و مصائب آينده را بر ما آسان ساخت.4. حوادث ناگوار دنيا مدتي كوتاه مي‌پايد و سپس از بين مي‌رود ولي مصيبت شما تا قيامت برجاست.5. بدون اينكه حضرت زهرا عليه‌السلام شكايتي بكند، خدا از آنچه براي او پيش آمده خشمگين است. اگر شكايت كند چه مي‌شود؟ [ صفحه 118]

محمد ادهمي

در سال 1170 ه.ق. در اعظميه متولد شد. نسبت او به امام موسي كاظم عليه‌السلام مي‌رسد. وي در شهر حله منصب قضاوت داشته و به سال 1249 ه.ق. به امر حاكم حله كشته شده است.1. عجبا لقوم يدعون ولاءه عاشوا و في الأيام عاشوراء2. من لم يمت بعد الحسين تأسفا عندي و اعداء الحسين سواء [132] .1. شگفت است كه گروهي دعوي دوستي او (حسين عليه‌السلام) را دارند و زنده هستند در حاليكه در دنيا روز عاشورايي وجود دارد.2. كسي كه بعد از (قتل) حسين عليه‌السلام از تأسف نميرد، نزد من با دشمنان او يكسان است. [ صفحه 119]

صادق عاملي

شيخ صادق بن ابراهيم بن يحيي عاملي، عالمي فاضل و شاعري اديب است كه از شرح حال او اطلاعي در دست نيست. او به سال 1250 ه.ق. در قريه‌ي طيبه در جنوب لبنان وفات يافته است.1. قبر ثوي فيه الحسين و حوله أصحابه كالشهب حفت بالقمر2. مولي دعوه للهوان فهاجه و الليث ان احرجته يوما زأر [133] .1. حسين عليه‌السلام در آرامگاهش مانند ماهي آرميده و اصحاب او كه در اطرافش مدفونند همانند ستاره‌ها اطراف او را فراگرفته‌اند.2. (حسين عليه‌السلام) آقايي است كه گويي او را براي خوار كردن دعوت كردند و او دعوتشان را با شور پذيرفت. در حاليكه هر گاه شير را در تنگنا بگذارند غرش مي‌كند. [ صفحه 120]

علي كاشف الغطاء

شيخ علي بن شيخ جعفر صاحب كشف الغطاء بن شيخ خضر مالكي نجفي، از قبيله‌ي بني‌مالك در عراق است. او در نجف متولد شده و عالمي فقيه و اصولي بوده. پايان عمرش را در كربلا گذرانيده و به سال 1253 ه.ق. در كربلا وفات يافته است و او را در نجف دفن كردند.1. مررت بكربلاء فهاج وجدي مصارع فتية غر كرام‌2. أسائل ربعها عن ساكنيه ولاة العز و الرتب السوامي‌3. و مثل لي الحسين بها غريبا عنائي للغريب المستضام‌4. يحامي عن حقيقته وحيدا بنفسي ذلك البطل المحامي‌5. و لم أر مثل رزئك ليس ينسي علي الأيام عاما بعد عام‌6. الا يا كربلا كم فيك بدر علاه الخسف من بعد التمام [134] .1. بر كربلا كه قتلگاه جوانان برازنده است گذشتم و اندوه و حزن من شدت يافت.2. از زمين كربلا درباره‌ي ساكنين آن پرسيدم. آنان كه دراي عزت و شرف و مراتب عالي هستند.3. روزي را به خاطر آوردم كه امام حسين عليه‌السلام در آنجا غريب و تنها بود و رنج و اندوه من به خاطر اين غريب (بزرگوار) و مصيب اوست.4. در آن هنگام او از حقيقت خود به تنهايي دفاع مي‌كرد. جان من فداي اين قهرمان مدافع حقيقت باد.5. من مصيبتي چون مصيبت شما نديدم كه هيچگاه با گذشت زمان فراموش نمي‌شود.6. اي كربلا، چه ماههايي در تو بودند كه قرص كامل آنها به خسوف گراييد و ناپديد شد. [ صفحه 121]