سیری در مرثیهی عاشورایی صفحه 19

صالح قزويني نجفي

سيد صالح قزويني نجفي بغدادي، به سال 1208 ه.ق.در نجف اشرف متولد شده و در سال 1306 ه.ق. در بغداد وفات يافت و او را در نجف دفن كردند. او شاگرد محمد حسن صاحب جواهر الكلام است.1. فكانما لهم الرماح عرائس تجلي و هم فيها هيام و لع‌2. يمشون في ظلل القنا لم تثنهم وقع القنا و البيض حتي صرعوا3. يا كوكب العرش الذي من نوره الكرسي و السبع العلي تتشعش‌4. كيف اتخذت الغاضرية مضجعا و العرش ود بأنه لك مضجع؟ [163] .1. نيزه‌ها براي آنها مانند عروسهايي هستند كه شديداً به آنها عشق مي‌وزند.2. در سايه‌ي نيزه‌ها راه مي رفتند و ضربات نيزه و شمشير آنها را خم نمي‌كرد تا اينكه كشته شدند.3. اي ستاره‌ي عرشي كه از نور او كرسي و هفت آسمان نوراني است،4. چگونه زمين غاضريه را آرامگاه خود قرار دادي، در حاليكه عرش آروزي مدفن تو را داشت؟ [ صفحه 145]

جعفر حلي

سيد جعفر كمال الدين حلي نجفي، به سال 1277 ه.ق.در قريه‌اي در نزديكي حله به نام قريه‌ي ساده متولد شد و در سال 1315 ه.ق. وفات يافته و در وادي السلام نجف دفن شد.1. و تعطل الفلك المدار كأنما هو قطبه و عليه كان يدور2. فكانما بيض الحدود بواسما بيض الخدود لها ابتسمن ثغور [164] 3. متقلدين صوارما هندية من عزمهم طبعت فليس تكهم‌4. ابن ابرقت رعدت فرائض كل ذي بأس و أمطر من جوانبها الدم‌5. عبست وجوه القوم خوف الموت والعباس فيهم ضاحك متبسم‌6. قلب اليمين علي الشمال و غاص في الاوساط يحصد بالرؤس و يحطم‌7. و ثني ابوالفضل الفوارس نكصا فرأوا أشد ثباتهم أن يهزموا8. ما كر ذو بأس له متقدما الا و فر و رأسه المتقدم [165] .1. فلك از گردش باز ايستاد، گويي كه او (امام حسين عليه‌السلام) مركز فلك بود و فلك به دور او مي‌چرخيد.2. گويي شمشيرها به او تبسم مي‌كردند و زخم روي گونه‌ي سفيد او نيز به شمشيرها لبخند مي‌زد.3. آنان(ياران امام حسين عليه‌السلام) شمشيرهاي هندي را حمايل كرده بودند و شمشيرهايشان از [ صفحه 146] اراده‌ي آنها الهام گرفته بود زيرا اين شمشيرها مانند خود آنان خستگي نمي‌پذيرفت.4. هنگامي كه شمشيرهايشان برق مي‌زد، قهرمان نيرومند دشمن فرياد مي‌زدند و مي‌گريختند و پهلوهايشان دريده مي شد.5. دشمن از بيم مرگ چهره‌اش دژم بود و عباس عليه‌السلام در ميان ميدان تبسم بر لب داشت.6. از چپ و راست و قلب سپاه، نظم لشكر گسيخته شد و عباس عليه‌السلام آنان را درو مي‌كرد و مي‌كوبيد.7. او (عباس عليه‌السلام) سواران را در هم كوبيد و آنان را به عقب راند و آنها بالاترين استواري و پايداري خود را در فرار ديدند.8. هيچ قهرماني با او روبرو نشد مگر اينكه گريخت و هنگام گريز، سرش از تنش جلوتر مي‌دويد. [ صفحه 147]

عباس زيوري

ملا عباس زيوري پسر قاسم بن ابراهيم، اصل آنان از بغداد بود ولي در حله ساكن بودند. او در بغداد متولد شد و در سال 1316 ه.ق.در طهران وفات يافت. او را در قم دفن كردند.1. اذا رفعت رأسا الي الله ابصرت رؤسا تعلي كالنجوم الثواقب‌2. و ان طأطأت رأسا الي الارض أبصرت جسوما كساها البين ثوب المصائب‌3. أو التفتت من شجوها عن يمينها و يسرتها او بعض تلك الجوانب‌4. رأت صبية للمرتضي فوق هزل من العيس تسبي مع نساء نوادب [166] .1. (زنان اهل بيت) اگر سرشان را به سوي خدا بلند كنند، سرهايي را مي‌بينند كه مانند ستاره‌هاي درخشان بر اوج قرار گرفته‌اند،2. و اگر سرشان را به طرف پايين بيندازند، اجسادي را مي‌بينند كه مرگ به آنها لباس مصيبت و بلا پوشانده،3. يا اگر از غصه و اندوه به چپ و راست خود يا ديگر جوانب بنگرند،4. بچه‌هاي كوچك مرتضي عليه‌السلام را بر بالاي شتران لاغر و زنان زاري‌كننده را به همراه آنها مي‌بينند. [ صفحه 148]

علي ترك

سيد علي بن ابي القاسم بن فرج الله موسوي مشهور به ترك، در سال 1285 ه.ق. در نجف اشرف متولد شد. دروس مقدماتي را نزد پدرش خواند. در عهد مظفرالدين شاه قاجار به ايران سفر كرد و در سال 1324 ه.ق. در سفر حج وفات يافت.1. صامت بيوم الطف لكن صيرت عصب الضلالة بالدما افطارها2. ما جاءها الموت الزؤام مقطبا الا رئي بوجوهها استبشارها3. خطبوا لبيضهم النوفس و صيروا الاعمار مهرا و الرؤس نثارها1. (ياران امام حسين عليه‌السلام) در روز طف روزه گرفتند ولي گروه گمراه، روزه‌ي آنها را با خون گشودند.2. مرگ با چهره‌ي گرفته به سوي آنها آمد ولي آنها با شادي او را استقبال كردند.3. آنها براي شمشيرهاي خود به خواستاري نفوس دشمن رفتند كه مهريه‌ي آن عمرها و نثار آن سرهايشان بود. [ صفحه 149]

حمادي نوح‌

ابوهبة الله محمد بن سليمان بن نوح غريب كعبي، اصل او اهوازي است ولي ساكن حله بود. در سال 1240 ه.ق. متولد شده و به سال 1325 ه.ق. در حله وفات يافت. او را در نجف دفن كردند.1. يا حجر اسماعيل جاوزك الهدي مذ بان عن غدك الحسين الاطهر2. يفدي ذبيحك كبشه و علي الظما حنقا صفي الله جهرا ينحر3. أصفاء زمزم لا صفوت لشارب و حشا الهدي بلظي الظما تتفطر [167] .1. (ياران امام حسين عليه‌السلام) در روز طف روزه گرفتند ولي گروه گمراه، روزه‌ي آنها را با خون گشودند.2. مرگ با چهره‌ي گرفته به سوي آنها آمد ولي آنها با شادي او را استقبال كردند.4. آنها براي شمشيرهاي خود به خواستاري نفوس دشمن رفتند كه مهريه‌ي آن عمرها و نثار آن سرهايشان بود. [ صفحه 149]