سیری در مرثیهی عاشورایی صفحه 7

ابوالقاسم زاهي

ابوالقاسم علي بن خلف بغدادي معروف به «زاهي» در سال 318 ه.ق.متولد شده و در سال 352 ه.ق.در بغداد وفات يافته و در مقابر قريش دفن شده است.گويند او از قريه‌ي زاه از قراي نيشابور بوده و نيز او را از اهالي شام دانسته اند.1. يا آل أحمد ماذا كان جرمكم فكل ارواحكم بالسيف تنتزع‌2. ألستم خير من قام الرشاد بكم و قوضت سنن التضليل والبدع؟3. ماللحوادث لا تجري بظالمكم؟ ما للمصائب عنكم ليس ترتدع [67] .4. بنوالمصطفي تفنون بالسيف عنوة و يسلمني طيف الهجوع فأهجع؟5. ظلمتم و ذبحتم و قسم فيئكم و جار عليكم من لكم كان يخضع‌6. فما بقعه في الارض شرقا و مغربا و الا لكم فيه قتيل و مصرع [68] .1. اي فرزندان احمد صلي الله عليه و آله گناه شما چيست كه روحهايتان هميشه با شمشير از بدنتان خارج مي‌شود؟2. آيا شما بهترين كساني نيستيد كه به هدايت مردم پرداخته‌اند؟ و آيا شما به از بين بردن سنتهاي گمراهي و بدعت قيام نكرده‌ايد؟3. چرا حوادث و بلايا بر سر دشمنان ستمگر شما فرود نمي‌آيد؟ چرا مصايب از آمدن به سوي شما خودداري نمي‌كند؟ [ صفحه 67] 4. اي فرزندان مصطفي صلي الله عليه و آله شما به زور شمشير نابود مي‌شويد در حاليكه من در خواب و آرامش مانده‌ام؟5. بر شما ستم شد و سرهايتان از بدن جدا شد و اموالتان غارت گرديد و كساني كه در برابر شما سرافكنده بودند به حق شما تجاوز كردند.6. در شرق و غرب جهان بقعه‌اي نيست مگر اينكه شهادتگاه شما بوده و كشته‌اي از شما در آن است. [ صفحه 68]

سعيد بن هاشم خالدي

ابوعثمان سعيد بن هاشم بن وعلة، بصري عبدي يا ابوعثمان خالدي اصغر، به سال 371 ه.ق.وفات يافته است. او از اهالي خالديه، قريه‌اي از قراي موصل بوده و نسبش به قبيله‌ي عبدالقيس مي‌رسد.1. و حمائم نبهنني و الليل داجي المشرقين‌2. شبهتهن و قد بكين و ما ذرفن دموع عين‌3. بنساء آل محمد لما بكين علي الحسين [69] .1. در شبي كه سراسر تاريكي بود، صداي كبوترها مرا بيدا كرد.2. آنها بدون اشك گريه مي‌كردند و من آنها را تشبيه كردم،3. به زنان اهل بيت در آن هنگام كه بر حسين عليه‌السلام مي‌گريستند. [ صفحه 69]

جوهري

ابوالحسين عي بن احمد جرجاني معروف به جوهري، به سال 380 ه.ق.درگذشته است. او از نديمان و شعراي بارگاه صاحب بن عباد بوده و قصايد فاخري درباره‌ي اهل بيت عليهم السلام دارد.1. يا اهل عاشور يا لهفي علي الدين خذوا حدادكم يا آل ياسين‌2. اليوم شقق جيب الدين و انتهبت بنات أحمد نهب الروم و الصين‌3. اليوم نال بنو حرب طوائلهم مما صلوه ببدر ثم صفين‌4. يا امة ولي الشيطان رايتها و مكن الغي منها كل تمكين‌5.ما المرتضي و بنوه من معوية و لا الفواطم من هند و ميسون [70] .1. اي اهل عاشورا، دلم براي دين مي‌سوزد. اي آل ياسين ماتم را شروع كنيد.2. امروز گريبان دين دريده شد و دختران احمد صلي الله عليه و آله چون اسيران روم و چين گرفتار شدند.3. امروز فرزندان حرب (بنواميه) به آرزوي خود رسيدند و انتقام شكست خود در بدر و صفين را گرفتند.4. اي امتي كه زير پرچم شيطان در آمديد و كاملا زير سلطه‌ي ظلم و ستم مانديد،5. علي و فرزندانش كجا و معاويه كجا؟ فاطمه و دخترانش كجا و هند و ميسون كجا؟ چه نسبتي بين آنهاست؟ [ صفحه 70]

صاحب بن عباد

ابوالقاسم كافي الكفاة اسماعيل بن ابي‌الحسن ديلمي اصفهاني قزويني طالقاني، وزير مؤيدالدوله و فخرالدوله ديلمي بود. وي به سال 326 ه.ق.در اصطخر فارس متولد شده و به سال 385 ه.ق.در ري درگذشت. جسدش را در اصفهان دفن كردند او ده هزار بيت در مدح آل رسول صلي الله عليه و آله سروده است.1. لم يعلموا ان الوصي هو الذي سبق الجميع بسنة و كتاب‌2. لم يعلموا ان الوصي هو الذي لم يرض بالاصنام و الانصاب‌3. لم يعلموا ان الوصي هو الذي آتي الزكاة و كان في المحراب‌4. لم يعلموا ان الوصي هو الذي حكم الغدير له علي الأصحاب‌5. أيشك في لعني امية انها جارت علي الاحرار و الاطياب‌6. و سبوا بنات محمد فانكهمطلبوا دخول الفتح و الاحزاب [71] .1. آيا آنان ندانستند كه وصي كسي است كه در سنت و كتاب بر همه پيشي گرفته است؟2. آيا آنان ندانستند كه وصي كسي است كه از بت و انصاب بيزار بوده است؟3. آيا آنان ندانستند كه وصي كسي است كه در محراب، زكات پرداخت؟4. آيا آنان ندانستند كه وصي كسي است كه در غدير، فرمان سروري او بر همگان مسلم شد؟5. آيا در لعن كردن من بر بني‌اميه جاي شك است؟ هم آنان بودند كه بر پاكان و آزادگان ستم كردند.6. آنان دختران محمد صلي الله عليه و آله را اسير كردند، گويي در پي انتقام فتح مكه و جنگ احزاب بودند. [ صفحه 71]

محمد بن هاشم خالدي

ابومحمد بن هاشم بن وعلة، خالدي كبير. او از اهالي خالديه، قريه‌اي از قراي موصل بوده و به سال 386 ه.ق.وفات يافته است.1. أظلم في كربلا يومهم ثم تجلي و هم ذبائحه‌2. عفرتم بالثري جبين فتي جبريل بعد الرسول ماسحه [72] .1. در روز قتل آنان كربلا خيلي تاريك شد (در هنگام جنگ گرد و غبار زيادي برخاسته و هوا را تيره كرده بود) و هنگامي روشن شد كه سر همه‌ي آنان از بدن جدا شده بود.2. (اي مردم)، پيشاني جواني را به خاك كشيدند كه بعد از رسول‌خدا، جبرئيل به آن دست مي‌كشيد. [ صفحه 72]