- دیباچه 1
- دوستی و محبت 8
- قناعت 14
- دنیاگریزی 17
- آراستگی 21
- سخن گفتن 25
- عبادت و بندگی 28
- اهتمام به قرآن 34
- خوردن و آشامیدن 38
- نشست و برخاست 43
- رضامندی 52
- مهمان نوازی 56
- رفتار با کودکان 59
- رفتار با جوانان 63
- احترام به والدین 68
- منزلت زنان 72
- عفو و گذشت 79
- مهربانی همراه با شجاعت 82
- سعه صدر 84
- فروتنی 88
- هم نشینی با نیکان 94
- صلح طلبی 107
- رعایت حقوق اقلیت ها 111
- خرافه زدایی 115
- وفاداری به عهد و پیمان 118
- سپاس گزاری از دیگران 121
- سیره تبلیغی 123
- قرض الحسنه 130
- صدقه و بخشش 136
- سیره حکومتی 139
- آینده نگری 145
- فرجام سخن 151
خدا خشنود باشید تا خدای عزوجل، شما را برای فقرتان پاداش دهد.(1)
صدقه و بخشش
خداوند به پیامبرش می فرماید:
وَ لاتَجْعَلْ یَدَکَ مَغْلُولَهً إِلی عُنُقِکَ وَ لاتَبْسُطْها کُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا. (اسراء: 29)
هرگز دستت را بر گردنت زنجیر مکن (ترک سخاوت و بخشش مکن) و بیش از حد [نیز] دست خود را مگشای تا سرزنش شوی و در کار فرو مانی.
کلمه سخاوت در قرآن مجید نیامده، ولی تعبیرهای مشابهی چون ترک بخل، ستایش انفاق و بهره رسانی به دیگران به کار رفته است. از جمله در وصف «عبادُ الرحمن» (بندگان خالص خدا) آمده است:
وَ الَّذینَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَ لَمْ یَقْتُرُوا وَ کانَ بَیْنَ ذلِکَ قَوامًا. (فرقان: 67)
آنها کسانی هستند که هرگاه انفاق کنند، نه اسراف می کنند و نه سخت گیری، بلکه در میان این دو، حد اعتدالی دارند.
در سوره آل عمران نیز می خوانیم:
وَ لایَحْسَبَنَّ الَّذینَ یَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَیْرًا لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَیُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ یَوْمَ الْقِیامَهِ. (آل عمران: 180)
کسانی که بخل می ورزند و آنچه را خدا از فضل خویش به آنان داده است، انفاق نمی کنند، گمان نکنند این کار به سود آنهاست، بلکه برای آنها شر است. به زودی در روز قیامت، آنچه را نسبت به آن بخل ورزیدند، همانند طوقی بر گردنشان می افکنند.
پیامبر اسلام به سخاوت و بخشش در راه خدا بسیار اهمیت می داد و با
1- [1] . بحارالانوار، ج 72، ص 49.