- دیباچه 1
- دوستی و محبت 8
- قناعت 14
- دنیاگریزی 17
- آراستگی 21
- سخن گفتن 25
- عبادت و بندگی 28
- اهتمام به قرآن 34
- خوردن و آشامیدن 38
- نشست و برخاست 43
- رضامندی 52
- مهمان نوازی 56
- رفتار با کودکان 59
- رفتار با جوانان 63
- احترام به والدین 68
- منزلت زنان 72
- عفو و گذشت 79
- مهربانی همراه با شجاعت 82
- سعه صدر 84
- فروتنی 88
- هم نشینی با نیکان 94
- صلح طلبی 107
- رعایت حقوق اقلیت ها 111
- خرافه زدایی 115
- وفاداری به عهد و پیمان 118
- سپاس گزاری از دیگران 121
- سیره تبلیغی 123
- قرض الحسنه 130
- صدقه و بخشش 136
- سیره حکومتی 139
- آینده نگری 145
- فرجام سخن 151
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله همسران متعددی داشت و موظف بود به صورت دقیق به آنان رسیدگی کند. از آنجا که ایشان خانواده بزرگی را سرپرستی می کرد، لازم بود اوقات خود را میان آنان عادلانه قسمت کند و با هرکدام رفتاری متناسب داشته و به فکر تأمین وضع مادی و تقویت بعد معنوی باشد. با اینکه حضرت در بالاترین درجه عقل و کمال بود، ولی با همسران خود به زبان خودشان سخن می گفت و کج خلقی های برخی از آنان را تحمل می کرد. ایشان احسان به خانواده را معیار فضیلت می دانست و می فرمود: «بهترین شما کسانی هستند که برای زنان خود بهترین باشند و من از همه شما برای خانواده ام بهترم.»(1) ایشان با خانواده خود خوش رو بود و با آنان گفت وگو و شوخی می کرد: «وَ کانَ رَسُولُ اللّهِ یَمْزَحُ مَعَهُنَّ.»(2) رسول الله صلی الله علیه و آله هیچ کاری را نه تنها بر همسران خویش، بلکه بر هیچ کس تحمیل نمی کرد: «إِنّا وَ الْأَنْقِیاءُ مِنْ أُمَّتِی بُرَاءُ مِنَ التَّکَلُّفِ؛ من و پیروان فضیلت خواه از امتم، از تحمیل کار به دیگران بیزار هستیم».(3)
حضرت محمد صلی الله علیه و آله از هر کاری که موجب دل سردی همسر شود، پرهیز می کرد و کانون خانواده آن حضرت سرشار از صفا و صمیمیت، انس و آرامش بود. کارهای شخصی را خود انجام می داد و در کارهای خانه به همسرانش کمک می کرد و بر این باور بود که «خدمت به همسران،
1- [1] . من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 443.
2- [2] . محجه البیضاء، ج 3، ص 98.
3- [3] . همان، ص 366.