آیینه رمضان صفحه 108

کسی که کفّاره بر او واجب شود، باید یکی از این سه را انجام دهد و چون امروزه «برده» به معنای فقهیِ آن یافت نمی‌شود، مورد دوّم یا سوّم را انجام می‌دهد، و اگر هیچ‌یک از اینها برایش مقدور نیست، (1) هر مقدار که می‌تواند باید به فقیر طعام بدهد و اگر اصلًا نتواند طعام بدهد، باید استغفار کند.(2)

* اگر عمداً روزه رمضان را نگیرد و یا عمداً آن را باطل کند، قضا و کفاره واجب می‌شود.(3)

دراین موارد بجا آوردن قضای روزه واجب است ولی کفّاره ندارد:

1- روزه‌هایی که به واسطه سفر باطل شده است. (4)

1- آیة اللَّه اراکی: 18 روز روزه بگیرد، هر چند که می‌تواند به فقرا طعام دهد و اگربتواند 18 روز روزه بگیرد یا چند مدّ طعام بدهد هر مقدار از این دو را که می‌تواند عمل کند و اگر آن را هم نتواند انجام دهد باید استغفار کند.

آیة اللَّه گلپایگانی: هر مقدار که میتواند صدقه به فقرا بدهد و اگر از صدقه دادن هم عاجز باشد 18 روز پی‌درپی روزه بگیرد و اگر روزه هم نتوانست بگیرد، استغفار کند، و هر قدر می‌تواند روزه بگیرد و اگر اصلًا نمی‌تواند روزه بگیرد، استغفار کند.

آیة اللَّه فاضل: مخیّر است بین اینکه 18 روز روزه بگیرد یا هر چند مدّ که می‌تواند به فقرا طعام بدهد و اگر نتواند، باید استغفار کند.

آیةاللَّه صافی، آیةاللَّه‌مکارم: هرقدر می‌تواند صدقه به‌فقرا بدهد واستغفار کند.

آیة اللَّه خویی، آیة اللَّه تبریزی: بنابر احتیاط باید به قدر امکان صدقه بدهد و استغفار کند.

2- توضیح المسائل، م 1660- 1661.

3- همان، م 1658 و 1710.

4- تحریر الوسیله، ج 1، ص 298، م 4.