- بخش اول: نقش ماه رمضان در تربیت و سازندگی انسان 2
- اشاره 2
- فلسفه روزه از دیدگاه اسلام 2
- فواید روزه 5
- اشاره 5
- روزه عامل باز دارنده از گناه 7
- نقش روزه در تقویت اراده 8
- صفا و پاکی دل 9
- روزه و صبر 11
- روزه و قناعت 12
- همدردی با فقیران 13
- نظم و انضباط 14
- شبهای قدر 17
- اشاره 19
- ماه مبارک رمضان در کلام امام راحل رحمه الله 19
- میهمانی خدا غیر از میهمانی دیگران است 20
- راه ورود به ضیافت الله 20
- ماه رمضان ماه اصلاح نفس 21
- مبارک بودن ماه رمضان به چیست؟ 21
- لیله القدر 22
- اهمیت دعا در ماه مبارک رمضان 22
- یک تذکر 23
- روز قدس 23
- اشاره 25
- بخش دوم: رمضان در فرهنگ مردم 25
- اشاره 26
- نظافت و خانه تکانی 26
- فصل اول: استقبال از ماه مبارک رمضان 26
- نظافت اماکن عمومی 26
- تهیه مایحتاج ماه مبارک رمضان 27
- مراسم آشتی کنان قبل از ماه رمضان 28
- پیشواز 29
- اعزام مبلغان مذهبی به شهرها و آبادیها 29
- رؤیت هلال در شب اول ماه رمضان 30
- روشهای بیدار شدن در سحر 31
- اشاره 34
- ختم قرآن 34
- فصل دوم: تغییرات در زندگی و اعمال روزه داران 34
- افطاری دادن 35
- اشاره 36
- بخش سوم: نقش دعا در پرورش روح و روان 36
- الف: حضرت آدم(ع): 38
- اشاره 38
- دعای پیامبران 38
- ج: حضرت ابراهیم(ع): 38
- ب: حضرت نوح(ع): 38
- ه: حضرت یونس(ع): 39
- د: حضرت سلیمان(ع): 39
- و: حضرت یوسف(ع): 40
- ز: حضرت موسی(ع): 40
- آداب دعا در قرآن 41
- اشاره 41
- دعا در کلام معصومان(ع) 41
- ح: حضرت زکریا(ع): 41
- الف: اهمیت دعا 41
- اشاره 41
- 1 _ کلید خزائن الهی 42
- 2 _ برترین عبادت 42
- 3 _ مخ و مغز عبادت 42
- 8 _ برنده تر از نوک نیزه 43
- 5 _ کلید رحمت و چراغ تاریکی ها 43
- 4 _ کلید رستگاری 43
- 9 _ برگرداننده قضای حتمی 43
- 6 _ اسلحه انبیاء و مؤمنان 43
- 7 _ محبوبترین عمل در روی زمین 43
- 11 _ وسیله دفع بلاها 44
- 10 _ درمان هر درد 44
- 12 _ وسیله دفع اندوه 45
- دعا از نگاه اندیشمندان غیر مسلمان 45
- 13 _ وسیله تقرب به خدا 45
- الف: ستایش خدا و علل و عوامل آن 47
- اشاره 47
- دعا زیباترین زمزمه بندگی 47
- حمد برای هدایت 47
- دعای افتتاح یا ورود به ماه مبارک رمضان 47
- حمد برای ماه رمضان 48
- حمد برای اعطای دین 48
- 2 _ شهر رمضان 49
- 1 _ شهر الله 49
- 3 _ شهر الصیام (ماه روزه) 50
- 5 _ شهر الطهور (ماه پاکی) 50
- 4 _ شهرالاسلام 50
- 6 _ شهر التمحیص (ماه تزکیه یا امتحان) 51
- 7 _ شهر القیام (ماه به پا خاستن و عبادت کردن) 51
- 1 _ هدایت برای همه انسانها 52
- 3 _ جدا کننده حق از باطل 52
- 2 _ حجتهای روشن و قاطع از هدایت 52
- ماه نزول قرآن 52
- فضایل رمضان 53
- شب قدر در ماه رمضان 54
- ب: درودها و درخواستها 55
- اشاره 68
- دعای روز اول: 68
- بخش چهارم: دعاها و پیام ها 68
- اشاره 68
- الف: روزه واقعی: 69
- اهمیت و فلسفه روزه: 69
- وجوب روزه: 69
- آثار و برکات روزه 70
- ب: هشیاری از غفلت 71
- نشانه های غفلت: 71
- عوامل غفلت 72
- درمان غفلت: 74
- دعای روز دوم: 76
- عظمت قرآن: 76
- اشاره 76
- فضیلت تعلیم و تعلم و حفظ قرآن 78
- اشاره 82
- دعای روز سوم: 82
- نادانی در روایات: 83
- ضرورت استغفار: و ان اِستَغفِروا رَبَّکُم ثُمَّ تُوبُوا اِلَیه1 86
- دعای روز چهارم: 86
- اشاره 86
- دعای روز ششم: 88
- دعای روز هفتم: 91
- اشاره 91
- نقش و اهمیت زبان: 91
- دعای روز هشتم: 95
- اشاره 95
- آثار و نتایج سرپرستی یتیمان 96
- دعای روز نهم: 97
- دعای روز دهم: 100
- اشاره 100
- موجبات و آثار و نتایج توکل 101
- توکل چیست؟ 101
- اشاره 103
- دعای روز یازدهم 103
- اوصاف محسنین در قرآن 103
- دعای روز دوازدهم: 107
- اهمیت و فضیلت قناعت: 107
- اشاره 107
- اشاره 109
- دعای روز سیزدهم: 109
- کاربرد صبر 110
- زمان توبه و برخی از شرایط آن 112
- دعای روز چهاردهم 112
- اشاره 112
- «علامت خاشعان»: 114
- اشاره 114
- دعای روز پانزدهم: 114
- نیکان در قرآن 116
- دعای روز شانزدهم: 116
- اشاره 116
- اقسام آرزو 118
- دعای روز هفدهم: 118
- اشاره 118
- قلب در روایات 121
- اشاره 121
- دعای روز هیجدهم: 121
- اشاره 125
- دعای روز نوزدهم: 125
- اقسام هدایت 126
- شرایط ورود به بهشت 130
- دعای روز بیستم: 130
- اشاره 130
- شیطان و انسان 132
- دعای روز بیست و یکم: 132
- اشاره 132
- دعای روز بیست و دوم: 136
- توفیق از زبان امیرالمؤمنین(ع) 136
- اشاره 136
- هدف از امتحان: 139
- دعای روز بیست و سوم: 139
- اشاره 139
- دعای روز بیست و چهارم: 142
- اشاره 142
- انواع بندگی: 142
- اشاره 144
- دعای روز بیست و پنجم: 144
- ویژگیهای دوستان خوب: 145
- نشانه های دوستان بد 147
- دعای روز بیست و ششم: 150
- آثار و فضیلت های شب قدر 153
- اشاره 153
- دعای روز بیست و هفتم: 153
- اشاره 155
- دعای روز بیست و هشتم: 155
- مستحبات در آیات و روایات 155
- دعای روز بیست و نهم: 158
- اشاره 158
- آثار تهمت و بهتان 158
- دعای روز سی ام: 160
- حق پیامبر صلی الله علیه و آله و اهل بیت(ع) 160
- اشاره 160
- بخش پنجم: مروری بر مناسبتهای ماه رمضان 162
- اشاره 162
- شب اول 162
- روز اول 163
- روز دوم 165
- روز سوم 166
- روز ششم 167
- روز چهارم 167
- روز هفتم 168
- روز نهم 169
- روز دهم 170
- روز دوازدهم 170
- روز سیزدهم 171
- روز چهاردهم 172
- روز پانزدهم 173
- شب هفدهم 174
- روز هفدهم 175
- روز هیجدهم 176
- شب نوزدهم 176
- روز بیستم 177
- شب بیست و یکم 178
- روز بیستم و یکم 179
- روز بیست و دوم 179
- شب بیست و سوم 180
- روز بیست و ششم 181
- شب بیست و هفتم 182
- اشاره 184
- بخش ششم: وداع با ماه مبارک رمضان 184
- 1 _ احسانهای بی دریغ خداوند 184
- الف: اوصاف و نعمتهای پروردگار و نکاتی پیرامون رمضان 184
- اشاره 184
- 2 _ گشودن باب توبه 186
- 3 _ تجارت بندگان و سود و رستگاری تضمین شده. 187
- 4 _ راهنمایی از غیب 189
- ب: به یاد عزیزی که می رود 190
- اشاره 190
- 5 _ رمضان، عطیّه ای الهی 190
- سلامهای بستگانه در مراسم تودیع 192
- ج: درخواستها 200
- اشاره 207
- روز اول 207
- بخش هفتم: تا ژرفای نیاز 207
- روز دوم 208
- روز سوم 208
- روز چهارم 209
- روز پنجم 209
- روز ششم 210
- روز هفتم 210
- روز نهم 211
- روز هشتم 211
- روز یازدهم 212
- روز دهم 212
- روز سیزدهم 213
- روز دوازدهم 213
- روز چهاردهم 214
- روز پانزدهم 215
- روز شانزدهم 216
- روز هفدهم 217
- روز هیجدهم 217
- روز بیستم 218
- روز نوزدهم 218
- روز بیست و دوم 219
- روز بیست و یکم 219
- روز بیست و سوم 220
- روز بیست و چهارم 221
- روز بیست و پنجم 221
- روز بیست و هفتم 222
- روز بیست و ششم 222
- بیست و هشتم 223
- روز سی ام 223
- روز بیست و نهم 223
رمضان از «رمض» گرفته شده که به معنی گرمی ناشی از شدت تابش آفتاب در سنگ است چون حکم وجوب روزه مصادف با شدت گرما بوده این ماه را رمضان گفته اند.
رمضان از «رمیض» گرفته که به معنی آب و باران آخر تابستان و اول پاییز است و چون گرمی آفتاب را دفع می کند آن را رمیض نامیده اند و این ماه را رمضان گفته اند، زیرا بدن ها را از گناهان می شوید. به همین معنا حدیثی از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده اِنَّما سُمِیَّ رَمَضانْ لِاَنَّ رَمَضانَ یَرْمِضُ الذُّ نُوبَ.(1)
3 _ شهر الصیام (ماه روزه)
فصل روزه داری شاخصترین عنوان ماه رمضان است از این رو انسانهای پای بند به دین، پیش از آمدن ماه، خود را برای روزه آن آماده می کنند و در سخت ترین شرایط نیز روزه را ترک نمی کنند.
4 _ شهرالاسلام
این نامگذاری ممکن است از باب تعظیم باشد یعنی همانگونه که ماه رمضان ماه خدا بود ماه اسلام نیز هست.
و ممکن است به خاطر این باشد که آثار اسلام و شعایر دینی در طول این ماه از در و دیوار بلاد اسلامی نمایان است. اسلام در این ماه بطور کامل تجلی می یابد مساجد محافل، خیابانها، بازار، مغازه ها گواه این مدعاست.
و دیگر اینکه چون اسلام به معنای تسلیم و اطاعت است براستی در این ماه، مردم مسلمان اطاعت و بندگی خود را به بهترین وجهی نشان می دهند و فرمانبرداری خود را اعلام می دارند.
5 _ شهر الطهور (ماه پاکی)
1- ریاض السالکین؛ ج 6، ص 11.