کوثر بخشایش: ارمغانی برای مهمانان ماه خدا صفحه 85

انحراف عقیدتی: گفتند ای موسی برای ما خدایی مثل خدایانی که بت پرستان دارند مقرر کن. موسی گفت: شما مردم نادانی هستید.(1)

کوتاه نظری: امام علی(ع) فرمودند: دانشمند با قلب و اندیشه می نگرد [دیدش وسیع است] نادان فقط با چشم می نگرد [کوتاه بین است(2)]

خودپسندی: حضرت علی(ع) می فرماید: نادان کسی است که خود را نسبت به نادانسته هایش دانا شمارد و نظر خود را کافی بداند هرکس با وی مخالفت کند او را در اشتباه پندارد و ناآگاهان را گمراه کند هرچه را نداند انکار و تکذیب نماید، حقیقت را انکار نموده و در لجاجت جری باشد و در طلب دانش خودپسندی کند.(3)

قضاوت عجولانه: از اخلاق نادان این است که قبل از شنیدن جواب گوید و قبل از دانستن حقیقت امر ستیزه کند و نیز بدانچه نمی داند حکم نماید.(4)

افراط و تفریط: امام علی(ع) می فرمایند: نادان یا زیاده روی می کند یا

1- آل عمران / 154.
2- غرر الحکم.
3- بحارالانوار، ج 77، ص 203.
4- بحارالانوار، ج 78، ص 278.